Menu

Europa zorgt voor werk en duurzame welvaart

Overzicht
Investeren in slimme economische groei is investeren in de kansen van Europa.

De Europese Unie is voor Nederland van economisch levensbelang. Wij zijn een handelsnatie. Onze vrije export naar EU-lidstaten levert jaarlijks 120 miljard euro op. Anderhalf miljoen Nederlanders danken hun baan aan de export naar EU-landen. De Europese vrije interne markt moet de komende jaren worden vervolmaakt.

Voor diensten, voor digitale ondernemers en voor grensoverschrijdend vervoer. Vrij verkeer van werknemers is daarbij voor D66 een groot goed. D66 wil deze mobiliteit van arbeid bevorderen, met oog voor sociale gevolgen. Handel met landen buiten de Europese Unie moet eenvoudiger worden. Een vrije interne markt en vrije handel met onze omgeving creëert onmiddellijk welvaart en werk.

Een gezonde Europese economie is duurzaam en groen. Een gezonde economie zorgt voor een hoge levensstandaard, maar maakt niet méér op dan onze planeet ons kan geven. Nederland is te klein om zelf de omslag te bewerkstelligen. De overgang naar zo’n groene economie kan alleen op Europees niveau slagvaardig worden ingezet. D66 strijdt voor een Europese economie van hergebruiken in plaats van opmaken. Een economie waarin we voorop lopen met groene technologie en groene banen. Waar consumenten in staat zijn weloverwogen keuzes te maken. Waar natuur en biodiversiteit beschermd en hersteld worden. Waar alle hulpbronnen op duurzame wijze worden beheerd. Op land, op zee en in de lucht.

Investeren in slimme economische groei is investeren in de kansen van Europa. Europa moet meer investeren in onderwijs en onderzoek, beter gebruik maken van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en door innovatie beter inspelen op maatschappelijke uitdagingen. Investeren in de toekomst van mensen, niet in de economie van gisteren. Dat is de beste manier om Nederland en Europa uit de crisis te halen. Groei creëert nieuwe bedrijvigheid en nieuwe banen. Groei is meer dan geld alleen. Groei gaat om welzijn. Groei is de zuurstof van onze samenleving. Groei jaag je als overheid niet aan door niets te doen of door verandering tegen te houden. Groei breng je door hervorming van de economie, door het versterken van de interne markt en door ruimte te maken voor investeringen in onderwijs en innovatie.

Het fundament voor concurrerende en duurzame groei is een Europese monetaire unie die toekomstbestendig en gezond is. De euro heeft handel drijven in heel Europa voor bedrijven eenvoudiger en goedkoper gemaakt. Daarmee vormt de euro voor D66 een fundament onder onze groei en welvaart. Toch sluiten wij onze ogen niet voor de fundamentele problemen met onze munt. Het gemak waarmee regeringen regels voor gezonde financiën aan hun laars lapten, staat ons helder voor de geest. D66 wil de problemen voortvarend aanpakken. Alleen zo komen we in heel Europa tot gezonde overheidsfinanciën, gezonde banken en economieën die naar elkaar toe groeien.

Onderwerpen

Europa als één vrije interne markt

 

Versterken van de interne markt

We laten kansen liggen met de Europese interne markt. Het vrij verkeer van diensten, van juridische diensten tot verzorging, is in de praktijk nauwelijks ‘vrij’ te noemen. Door barrières weg te nemen creëren we meer kansen op werk en economische groei. De dienstenrichtlijn moet niet alleen met dubbele inzet worden toegepast, maar ook worden uitgebreid naar andere sectoren, bijvoorbeeld medische diensten. D66 pleit voor het terugdringen van het aantal beschermde beroepen, zoals rijinstructeur en luchtverkeersleider.

Wij willen alle ruimte voor start-ups. Daarbij biedt e-commerce een enorm potentieel. Ter bevordering hiervan moet er zo snel mogelijk een open Europese markt voor veilige betalingen komen. Nationale barrières nemen we weg door geharmoniseerde normen en regels over zaken als algemene voorwaarden, leverplichten, klachtenrechten en teruggave van producten. Door het eenduidig garanderen van de rechten van consumenten in een open Europese markt beschermen we de consument én bevorderen we de handel.

Eén Europese energiemarkt

Europa geeft per jaar 500 miljard euro uit aan de import van fossiele brandstoffen. Dat moet anders. Om te komen tot een duurzame en toekomstbestendige energievoorziening, is het cruciaal dat we binnen Europa samen optrekken. Samen investeren in betere transportverbindingen tussen landen en ruimte maken voor meer uitwisseling van energie. Vanuit de Europese begroting wordt deelgenomen aan de investeringen om deze grensoverschrijdende energietransportverbindingen te realiseren. Dan kunnen wij er in slagen energiekosten te beheersen. Dan kunnen we snel de transitie maken naar een duurzame, CO2-arme energievoorziening. Dan kunnen we ons minder afhankelijk maken van Rusland en de Arabische landen voor gas en olie. D66 wil een Europese markt voor energie bewerkstelligen, en negatieve bijeffecten – zoals verdringing van voedselproductie door biomassa of het verplaatsen van productie over de grenzen van de Europese Unie ten gevolge van het beprijzen van vervuiling tegengaan. Hiervoor is grensoverschrijdend, regulerend overheidsoptreden nodig.

Europa geeft per jaar 500 miljard euro uit aan de import van fossiele brandstoffen.

Wegnemen barrières voor grensoverschrijdend vervoer

Afzonderlijke nationale regels blokkeren te vaak grensoverschrijdend vervoer. D66 wil dat de lidstaten heldere Europese vervoersstandaarden afspreken en uitvoeren. Van wegenvignetten tot de handhaving van rij- en rusttijden. Van veiligheidssystemen tot toezicht op het spoor en verbetering van gebrekkige spoor- en wegverbindingen.

Een gemeenschappelijk Europees luchtruim

Vliegtuigen moeten nu in Europa nog te vaak omvliegen en de luchtverkeersleiding is nog te versnipperd. D66 wil snel naar één Europees luchtruim. Dit maakt vliegen veiliger, goedkoper en energie-efficiënter. Wij willen dat de Europese Commissie namens de Europese Unie als één blok met andere landen onderhandelt over luchtvaartverdragen.

Europees betalen en bankieren

Eén interne markt voor betaalverkeer maakt de handel en economische activiteiten tussen landen eenvoudiger en goedkoper. Betaal- en creditkaarten en systemen waarmee we geld overboeken, ook via internet en mobiele telefoon, moeten beter op elkaar aansluiten. Het meenemen van je rekeningnummer bij een overstap naar een andere bank moet door heel Europa eenvoudiger worden, net als schuldeninning over grenzen heen. Dit alles is beter voor bedrijven en consumenten.

D66 heeft bereikt

Anti-piraterij verdrag ACTA tegengehouden wegens bedreiging internetvrijheid

Eén Europese digitale markt

Mensen bewegen zich digitaal makkelijker over grenzen dan fysiek. D66 wil daarom de muren tussen landen in de digitale wereld slechten. Europese internettoegang voor hetzelfde tarief als in het thuisland. Meer grensoverschrijdende e-commerce. Open standaarden op Europees niveau en Europese data die via deze open standaarden beschikbaar komt. Wij willen gegarandeerde netneutraliteit, omdat dat een gelijk speelveld creëert en ruimte biedt voor innovatie. D66 liep voorop in de strijd tegen de bedreiging van internetvrijheid door de ACTA-voorstellen (Anti-Counterfeiting Trade Agreement – Handelsovereenkomst ter bestrijding van namaak). Een tweede ACTA moet voorkomen worden. Dit vraagt om nieuwe spelregels. Voor D66 betekent dit een hoog beschermingsniveau van onze privacy, met voldoende ruimte om Europees te kunnen innoveren en ondernemen. Daarom ondersteunt D66 Europese initiatieven voor de modernisering en Europese harmonisering van het auteursrecht, waarbij dat auteursrecht niet mag leiden tot inperking van de internetvrijheid. Maatregelen zoals websiteblokkades of een downloadverbod zijn daarom geen oplossingen.

Digitale veiligheid

Digitalisering biedt ongekende kansen over grenzen heen. Daartegenover staan ook risico's. Net als de kansen wil D66 ook de risico’s zoveel mogelijk Europees adresseren. Identiteitsdiefstal en –fraude zijn een groeiend en onvoldoende onderkend probleem. D66 wil een Europees meldpunt voor identiteitsfraude dat helpt de fraude in alle lidstaten te bestrijden. Europese samenwerking bij digitale opsporing is noodzakelijk. We zijn voor Europese afspraken over omgang met veiligheidslekken in computersystemen en software. Daarnaast is er gemeenschappelijk beleid nodig tegen kwaadwillende hackers, maar ook steun en vrijwaring van personen die veiligheidslekken melden (responsible disclosure). D66 bepleit ook Europese samenwerking op digitale defensie (zoals een Europese oefening op het gebied van cyberwarfare) Ten slotte moet, net als bij conventionele wapensystemen, de export van digitale wapens getoetst worden.

Bevorderen concurrentie

De consument, maar ook de economie in haar geheel, is gebaat bij gezonde concurrentie. Concurrentie dwingt tot efficiëntie en innovatie. Ook in tijden van crisis willen wij dat Europese en nationale mededingingsautoriteiten zeer actief en streng zijn. Er moet wel ruimte zijn om, onder transparant toezicht en met behoud van toegankelijkheid van markten, voorop te lopen in verduurzaming. In Europa moeten we de verhouding tussen interne marktregels rond staatsteun, aanbesteding en publieke diensten beter regelen. Wij willen uitzonderingen tot het minimum beperken. In ieder geval is een grondige evaluatie nodig van de huidige, zogenaamde horizontale, uitzonderingsregeling. De Europese Commissie heeft vastgesteld dat 40% van de staatssteun die in dat kader is verleend, niet volgens de regels is toegekend. Boven een bepaalde grens zijn Europese aanbestedingen een goed instrument om nieuwe toetreders en het MKB een echte kans te geven. Daarbij moet een eerlijke en transparante beoordeling van kwaliteit en prijs voorop staan. Administratieve lasten moeten tot een minimum worden beperkt.

Terugdringen regeldrukte

Overheden hebben een natuurlijke neiging steeds meer regels in te stellen. Die regeldrukte leidt tot hoge administratieve lasten en vrijheidsbeperking van mensen. Bovendien vormt zij een barrière tegen vernieuwing. D66 wil dat de Europese Commissie zich meer richt op het terugdringen van administratieve lasten. D66 is voorstander van een permanent Europees Adviescollege toetsing administratieve lastendruk (“Actal”). Wetgeving moet worden getoetst op de gevolgen voor de regeldrukte. Ook een horizonbepaling voor wetten kan helpen de regeldruk te verminderen. Zo wordt de politiek bij iedere regel die ophoudt te bestaan, gedwongen expliciet de afweging te maken of deze verlengd moet worden. D66 wil – in navolging van de nationale inzet in Nederland – ook in de EU komen tot vereenvoudiging en verbetering van regels.

Afstemmen van belastingregels

Ieder land heeft nu zijn eigen belastingstelsel. D66 wil dat dit zo blijft. Wel pleiten wij voor betere uitwisseling van informatie om belastingontduiking en -fraude te bestrijden en belastingparadijzen aan te pakken. Door het BTW-systeem te vereenvoudigen en binnen Europa meer te harmoniseren, kunnen we administratieve lasten terugdringen. Met het invoeren van een eenduidige grondslag voor het vaststellen van de vennootschapsbelasting kunnen bedrijven eenvoudiger in meerdere landen actief zijn.

D66 heeft bereikt

Aanjagen tot stand komen eerlijk nieuw handelsverdrag met Verenigde Staten

Meer handel, eerlijke groei

Hoe meer handel en economische activiteit, hoe beter voor Europa en voor Nederland exportland in het bijzonder. Het wegnemen van handelsbarrières zal de economie snel, en zonder grote overheidsuitgaven, een stimulans geven. Een spoedige afronding van het EU-VS handelsverdrag zorgt voor economische groei en banen aan beide kanten van de Atlantische oceaan. Voor D66 zijn daarbij hoogwaardige bescherming van milieunormen en arbeidsomstandigheden, en strakke regels voor bescherming van persoonsgegevens een voorwaarde voor instemming. De EU moet samen met handelspartners optrekken tegen protectionisme, bijvoorbeeld in de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China). Wereldwijde handelsregels blijven een belangrijk doel. De huidige bilaterale onderhandelingen kunnen een impuls geven aan de vastgelopen Doha-onderhandelingen. Bij al deze handelsovereenkomsten willen we niet alleen vrije, maar ook eerlijke en duurzame handel.

Vrij verkeer van mensen binnen de Europese Unie

 

Werken waar je wilt

D66 is groot voorstander van het vrij verkeer van werknemers binnen Europa. Dat geeft Nederlanders de vrijheid om in andere landen aan het werk te gaan. Omgekeerd kunnen we buitenlands talent naar ons land halen om knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt op te lossen, zoals het tekort aan mensen met een technische achtergrond. Op langere termijn helpt het de krapte op de arbeidsmarkt door vergrijzing tegengaan en op korte termijn draagt het bij aan het oplossen van de grote jeugdwerkloosheid die Europa teistert. Om deze mobiliteit te vergroten willen wij een verbeterde erkenning van diploma’s en beroepskwalificaties. Vrij verkeer van diensten en van werknemers moet ook nadrukkelijk worden geregeld voor de zorgsector en medische sector. Wanneer wij arbeidsvoorwaarden, regels over arbeidsomstandigheden en onderdelen van de sociale zekerheid beter op elkaar afstemmen, nemen we barrières voor mobiliteit weg.

Tegengaan oneerlijke concurrentie arbeidsmarkt

Terwijl vrij verkeer van goederen en kapitaal zich goed ontwikkelt, blijft vrij verkeer van personen achter. In het Europa van de open grenzen is er één open arbeidsmarkt. Het streven naar meer mobiliteit voor werknemers mag niet leiden tot uitbuiting van buitenlandse werknemers of uitholling van de arbeidsmarktpositie van Nederlanders. In Europa zijn heldere regels afgesproken. Deze moeten nationaal, ook in Nederland, veel beter worden gehandhaafd. De huidige lappendeken van regelingen voor arbeidsmobiliteit en –migratie leidt tot misstanden en misbruik. Er moet dringend een vereenvoudiging komen, waarbij regels simpel, helder en eerlijk zijn. Bij een Europese arbeidsmarkt horen ook Europese werknemersrechten, zoals vastgelegd in het EU Handvest van de Grondrechten. Bestaande regels over zaken als arbeidsvoorwaarden, arbeidsomstandigheden, veiligheid en gezondheid op het werk, moeten veel beter worden nageleefd. Om schijnconstructies effectief te bestrijden moeten de nationale arbeidsinspecties op Europees niveau samenwerken. Deze Europese samenwerking ontheft onze nationale overheid en arbeidsinspectie niet van haar primaire verantwoordelijkheid schijnconstructies zelf te bestrijden. Hierbij moet grensoverschrijdende gegevensuitwisseling sterk verbeterd worden.

Opruimen van praktische barrières voor mobiliteit binnen de Europese Unie

Wie verhuist naar een ander EU-land ervaart nog teveel problemen en onnodige obstakels. Verzekeringen kunnen niet worden meeverhuisd, internet- en telefoonaansluitingen moeten worden gewijzigd, auto’s moeten worden herkeurd, stemmen is lastig en pensioenen kunnen niet worden meegenomen. Wie vanuit het buitenland een 0800- of 0900-nummer wil bellen, ooit bedoeld om meer gemak voor mensen te creëren, slaagt er niet in een verbinding tot stand te brengen. D66 wil dat er een actieplan komt om deze praktische problemen aan te pakken. Alleen zo zorgen we ervoor dat de voordelen van een verenigd Europa voor iedereen binnen handbereik komen.

Moderne sociale zekerheid die aansluit bij mobiele mensen

In veel Europese landen, ook in Nederland, moet de sociale zekerheid worden gemoderniseerd. Regelingen gaan nog te vaak uit van traditionele gezinssituaties, banen voor het leven en het altijd werken binnen de grenzen van één land. D66 wil een moderne sociale zekerheid, die aansluit bij het werkende leven van vandaag. Flexibiliteit, diversiteit en mobiliteit moeten maximaal gefaciliteerd worden. Dat begint met regels voor grenswerkers. Rigide toepassing van het woon-/werklandbeginsel kan leiden tot schrijnende situaties.

Bij modernisering van ons pensioenstelsel wil D66 aandacht voor mensen die ervoor kiezen een langere periode in een ander land te wonen en te werken. Werken in het buitenland mag niet leiden tot onherstelbare gaten in de opbouw van pensioen. Een Europees pensioenvolgsysteem, waarmee je vanuit het buitenland zicht blijft houden op je lopende pensioenregeling in je thuisland, kan daarbij een nuttig instrument zijn. D66 vindt dat waar mensen een beroep doen op voorzieningen, eisen aan hen gesteld mogen worden, bijvoorbeeld ten aanzien van inburgering en de taal van de lidstaat. Deze eisen gelden voor iedereen in gelijke mate.

D66 wil een moderne sociale zekerheid, die aansluit bij het werkende leven van vandaag.

Robuuste pensioenen

Nederland beslist, net als andere Europese lidstaten, zelf over de inrichting van zijn pensioenstelsel. Binnen de Eurozone zijn toekomstbestendige pensioenstelsels essentieel voor de stabiliteit van onze gezamenlijke munt. Daarom hebben lidstaten zich in het Stabiliteits- en Groeipact verplicht om pensioenstelsels toekomstbestendig en betaalbaar te maken.

Een toekomstbestendig pensioenstelsel houdt rekening met nieuwe arbeidspatronen en een evenredige belasting van verschillende generaties. In binnen- en buitenland zien wij meer en meer individuele pensioenoplossingen, waarbij mensen zelf op een eigen rekening sparen voor hun pensioen. Een beter werkende interne markt voor financiële dienstverlening zal de kwaliteit en prijs van dit soort producten verbeteren. Dat brengt een gezond pensioensysteem dichterbij.

Gezondheidszorg dichtbij mensen

D66 wil dat gezondheidszorg zoveel mogelijk dicht bij mensen georganiseerd wordt. De patiënt centraal met waar mogelijk eigen regie. Elke lidstaat richt de gezondheidszorg naar eigen inzicht in. Gezonde overheidsfinanciën en eerlijke concurrentie zijn daarbij van belang.

D66 wil dat zorgverzekeringen in de hele Europese Unie gelden. Mensen moeten zonder zorgen mobiel kunnen zijn, zoals al is afgesproken. Daarnaast is er in grensgebieden behoefte aan afspraken over het optimaal aanbieden van zorg aan mensen aan beide kanten van de grens, bijvoorbeeld in Nederland, Duitsland en België. D66 wil daarnaast de kwaliteit van de zorg verbeteren door efficiënte toelating van geneesmiddelen zonder overbodige duplicatie. Door internationale erkenning van medische diploma's en werkervaring voor medisch talent. Door strenge Europese regels voor medische technologie en apps die innovatie niet belemmeren. Door kwaliteitsinformatie internationaal uit te wisselen. D66 wil een Europese zwarte lijst voor artsen, zodat een geschorste arts niet over de grens weer aan het werk kan komen. De uitstekende Nederlandse zorg maken wij, als exportproduct, meer toegankelijk voor mensen uit de rest van de Europese Unie.

Naar de meest concurrerende en duurzaamste economie

 

D66 heeft bereikt

Ambitieuze grondstoffenefficiëntie
resolutie aangenomen.

Groene groei

D66 streeft naar een radicale verduurzaming van onze samenleving en economie. Niet als doel op zich, maar vanuit onze waarden van rechtvaardigheid, verantwoordelijkheid, ook voor komende generaties, en ons liberaal rentmeesterschap. D66 wil een Europese economie die niet draait om gebruiken en opmaken, maar om circuleren en hergebruiken. Van een op fossiele brandstoffen gebaseerde economie naar een ‘biobased’ economie. Waarin uiteindelijk alle gebruikte grondstoffen en energie zijn afgeleid uit hernieuwbare bronnen. Waarin schoon loont en de vervuiler betaalt. Waarin we duurzame initiatieven aanjagen. Wij zien afval als grondstof. Hogere inzamelingsdoelen, hoogwaardig hergebruik en het voorkomen van verbranding moeten in Europese wetgeving worden vastgelegd. Met bedrijven en bedrijfstakken worden harde afspraken gemaakt over het uiteindelijk sluiten van grondstofketens. Met een "Schengen" voor afval, waarbij transport van afval tussen landen zonder uitgebreide vergunningen mogelijk is, versnellen we de transitie naar een circulaire economie. De afspraken bevatten ook maatregelen die bijvoorbeeld dumping van afval in landen met minder strenge regels of toezicht moeten voorkomen. Door een verschuiving van belastingen op arbeid naar belasting op grondstoffen en vervuiling moedigen we hergebruik aan. Het gebruik van duurzame biogrond- en brandstoffen mag niet ten koste gaan van voedselgewassen of de natuur. Daarom willen wij Europese criteria voor duurzame biobrandstoffen. De overheid geeft het goede voorbeeld bij duurzaamheideisen aan de opdrachten die zij verleent. Door negatieve externe effecten van vervuilend gedrag in de hele keten door te berekenen in de prijzen, kunnen we duurzame economische keuzes positief beïnvloeden. Zo pakt Europa de kans een wereldleider te zijn in deze groene economie van de toekomst. Hierbij hoort een eerlijke, duurzame manier om welvaart te meten. Daarom wil D66 dat naast het BNP een index wordt gehanteerd die welvaart eerlijk en duurzaam meet, bijvoorbeeld de Index of Sustainable Economic Welfare (ISEW). De Europese Unie kan daarmee in beleidsdocumenten en rapportages de echte welvaart zichtbaar maken.

Ruimte voor duurzame vernieuwing

Duurzame innovaties botsen soms met bestaande regels. Het duurt te lang om steeds de betreffende regels te wijzigen. Om duurzame initiatieven aan te jagen wil D66 proeftuinen voor duurzame experimenten aanwijzen. In deze proeftuinen halen we tijdelijk de Europese en nationale regels weg die belemmerend werken voor duurzame vernieuwing, bijvoorbeeld voor een periode van 5 jaar. Wanneer specifieke mededingingsregels duurzame innovatie in de weg staan, moet het mogelijk zijn om, onder scherp toezicht, duurzame experimenten op te zetten. D66 wil op zijn minst een gelijk speelveld voor hernieuwbare en fossiele energie. Nieuwe kolencentrales kunnen alleen worden gebouwd als hun CO2 uitstoot op maximaal hetzelfde niveau ligt als de uitstoot van moderne gasgestookte centrales. Transitieplannen moeten worden opgesteld om de overschakeling naar hernieuwbare energie te maken. De kosten van maatregelen om hun CO2 uitstoot tot aanvaardbare niveaus te verminderen komen voor rekening van de eigenaren van vervuilende centrales.

Europa als voorloper in het oplossen van het klimaatprobleem

Nederland kan de klimaatverandering niet alleen oplossen. Bij opwarming van de aarde betalen we echter wel mede de rekening. D66 wil daarom nieuwe, bindende, internationale klimaatafspraken, waarin alle grote opkomende economieën meedoen. Na jarenlange stilstand komt er nu eindelijk beweging in zowel de VS als China. Nu heeft Europa de kans om door te zetten. D66 houdt daarom vast aan een ambitieus klimaatbeleid met bindende Europese klimaatdoelstellingen. De doelen voor 2050 staan al vast, een reductie met 80-95%. Ook voor 2030 willen wij snel ambitieuze en concrete doelen vaststellen, op basis van solide indicatoren: 45-50% CO2-reductie, 30% energiebesparing en 30% duurzame energieproductie. Daarvoor is het van belang dat het emissiehandelssysteem in de periode tussen nu en 2020 beter werkt met een CO2-prijs die hoog genoeg is om te innoveren. Dit vraagt om voldoende schaarste aan emissierechten om ook rekening te houden met de tussentijdse groei van hernieuwbare energie. Uitbreiding van het systeem met de sectoren luchtvaart en scheepvaart zal verder bijdragen aan de beoogde reductie. Tegelijkertijd zullen we nationaal, regionaal en lokaal aan de slag moeten. Lokale klimaatagenda's, samenwerking met de private sector en de ontwikkeling van vernieuwende vormen van financiering zijn daarbij noodzakelijk. De Europese Investeringsbank moet zich veel meer profileren als groene investeringsbank.

D66 heeft bereikt

Afbouw subsidies die schadelijk zijn
voor milieu.

Snel naar een gezamenlijke duurzame energievoorziening

D66 wil naar een volledig duurzame energievoorziening in Europa in 2050. Bindende doelstellingen voor hernieuwbare energie én voor vermindering van het energieverbruik zijn noodzakelijk. De goedkoopste energie is immers de energie die je niet gebruikt. D66 wil alle milieuvervuilende subsidies en belastingvoordelen voor fossiele energie afbouwen en een CO2-label voor alle fossiele brandstoffen. Zonne- en windenergie kunnen niet op elk willekeurig moment worden geproduceerd: vraag en aanbod fluctueren onafhankelijk van elkaar, waardoor energieopslag en transport nodig zijn. Dit betekent dat grote investeringen nodig zijn in infrastructuur. Voor een efficiënte omschakeling naar duurzame energie moeten de nationale energienetwerken in Europa op elkaar worden aangesloten en ‘slimmer’ worden. D66 wil dat Europa gaat investeren in zulke zogenaamde 'smart en super grids'. Pas dan kunnen we zonne- en windenergie uitwisselen op een Europese energiemarkt. Concurrentie op de energiemarkt en toegang en deelname door nieuwe ondernemers en mensen zelf zullen een positief effect hebben op de prijs. Door meer uniforme en consistente spelregels jagen we innovatie en vernieuwing aan. Een slagvaardig Europa dat met één stem spreekt is op energiegebied een cruciale speler in de wereld. Europa moet naar een gezamenlijke aanpak richting energieleveranciers en doorvoerlanden van buiten de Europese Unie.

Duurzaam transport

D66 wil duurzaam transport stimuleren: liever over water en spoor dan over de weg of door de lucht. De Europese waterwegen vormen een milieuvriendelijker alternatief voor de weg. Dus moeten knelpunten worden aangepakt en de overgang van weg en spoor naar water verbeterd worden. Milieu- en kwaliteitsnormen voor scheepvaart en geluid- en trillingsnormen voor goederenvervoer per spoor moeten in EU-verband worden afgesproken. Europa moet versneld de omslag maken naar schone auto's. D66 durft ambitieus te zijn: in 2035 worden er alleen nog maar nieuwe auto’s zonder schadelijke uitstoot verkocht. Wij willen investeren in goede en op elkaar aansluitende spoornetwerken, voor reguliere en voor hogesnelheidstreinen. Naar de mening van D66 moet voortgegaan worden met de duurzame verbetering van spoor-, weg- en waterwegen in de Europese Unie. Nederland moet in samenwerking met België en Duitsland krachtig werk maken van trans Europese netwerken. Wij willen dat de Europese Unie in haar beleid rekening houdt met het klimaateffect van verschillende vormen van transport.


Zorgen voor schone lucht

Luchtvervuiling houdt zich niet aan landsgrenzen. D66 neemt de gezondheidsrisico’s van luchtverontreiniging zeer serieus. Er zijn nog steeds te veel mensen in Europa die dagelijks ongezonde lucht inademen. Als het om onze gezondheid gaat, kunnen we niet ambitieus genoeg zijn. Wij willen dat de lucht in Europa in 2020 kwalitatief zo verbeterd is dat er geen aanzienlijke schade meer wordt aangericht aan gezondheid en milieu.

D66 heeft bereikt

Geld voor natuurbescherming op Antillen.

Bescherm de Europese natuur

Europa is een mooi en veelzijdig continent met schitterende natuur. De natuur is echter op veel plekken versnipperd. De druk door de intensieve landbouw, verkeer en industrie is groot. Tegelijkertijd zien we herstel van natuur en de terugkeer van diersoorten. D66 kiest bewust voor het investeren in het behoud en versterken van een mooie, schone en veerkrachtige leefomgeving. Wij komen afspraken over de bescherming daarvan na. D66 wil de kernnatuurgebieden van Europa verbinden tot een grensoverschrijdend Europees natuurnetwerk. Alle Natura 2000 gebieden en de aangewezen soorten en habitats uit de Vogel- en Habitatrichtlijn moeten in 2020 in goede staat verkeren. In Europa's zeeën en de Atlantische oceaan vinden we in 2020 zeereservaten waar een gezond ecosysteem voorop staat.

D66 heeft bereikt

Verbod op fout hout.
Europees actieplan tegen wildlife crime.
Zeer ambitieuze biodiversiteit strategie
2020 aangenomen.

Achteruitgang van biodiversiteit stoppen en omkeren

Diversiteit van soorten is essentieel voor de kracht van de natuur. In 2020 moet daarom de achteruitgang van biodiversiteit niet alleen gestopt zijn, maar hebben we ook beschadigde gebieden hersteld. De Europese Biodiversiteitstrategie tot 2020 moet uitgevoerd worden. Bescherming van biodiversiteit, in Europa en daarbuiten, wordt geïntegreerd in alle beleidsterreinen van de Europese Unie. Omdat de aantasting van biodiversiteit wereldwijd een urgent probleem is, dient Europa mondiaal met één stem te spreken tegen bijvoorbeeld stroperij, ontbossing, overbevissing en de illegale handel in dierenproducten zoals ivoor. Europa is één van de grote inkopers van grondstoffen in de wereld. De eisen die wij stellen aan wat we kopen en aan de productie van grondstoffen hebben een direct effect op biodiversiteit, natuur en leefbaarheid in vooral Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Daarom wil D66 dat wij alleen duurzame grondstoffen als gecertificeerd duurzaam hout en soja importeren. Dat begint met afspraken met grote afnemers, maar wordt op den duur een verplichting voor iedereen.

Landbouw krachtig en duurzaam maken

De Europese landbouwsector moet sterk, innovatief en duurzaam zijn. Een radicale hervorming van het Europees landbouwbeleid is hard nodig. De huidige inkomenssteun moet versneld afgebouwd worden. Geen sector wordt sterker van structurele afhankelijkheid van subsidies.

D66 wil veel minder landbouwsubsidies. Deze worden alleen nog verstrekt voor het stimuleren van innovatie en het verminderen van de druk op milieu en natuur. Er mogen geen betalingen meer gaan naar personen die nauwelijks landbouwactiviteiten uitvoeren of niet het economische risico dragen van de landbouwactiviteiten. Wij willen het antibioticagebruik in de veehouderij om andere dan ziektebestrijdingredenen sterk terugdringen, omdat dit slecht voor onze gezondheid en voor het milieu is. Wij zien biotechnologie als kans en willen belemmeringen voor de toepassing ervan wegnemen. De keuzevrijheid voor de consument die dergelijke producten niet wil consumeren, blijft bestaan.

D66 wil boeren meer en actief bij natuurbeheer betrekken. Wij zien boeren als ondernemers die op eigen benen moeten kunnen staan. Waar boeren echter bijzondere maatregelen treffen om de natuur te beschermen, bijvoorbeeld door natuurbeheer of door geen of minder gif te gebruiken, kunnen ze daarvoor beloond worden.

Duurzaam vissen

Verduurzaming van de visserij is noodzakelijk en zorgt aantoonbaar voor gezondere natuur en een visserijsector met toekomst. Europa moet daarom alleen duurzame visvangst toestaan. D66 is voorstander van strikte EU-quota, meerjarenplannen voor visbestanden, toepassing van duurzame vistechnieken en het verbieden van niet-duurzame technieken. Het overboord gooien van (bij)vangsten is onaanvaardbaar. De Europese Unie moet de capaciteit van de vissersvloot actief verminderen. De EU moet een voortrekker blijven in de bescherming van bedreigde vissoorten, in internationaal verband en in bilaterale verdragen.

Samen water managen

D66 wil in Europees verband afspraken blijven maken over het waterbeheer van gedeelde watergebieden, zoals de aanleg van dammen, stuwen, overstroomgebieden en dijken. De manier waarop stroomopwaarts gelegen landen met hun water omgaan heeft gevolgen voor de waterveiligheid van lager gelegen gebieden. Wij willen dat landen samen oplossingen vinden voor waterveiligheid, bijvoorbeeld door water meer ruimte te geven en overloopgebieden uit te kiezen. Als het om water gaat willen wij dat de vervuiler en de gebruiker betaalt, hierdoor bevorderen we efficiënter watergebruik en vermindering van de wateronttrekking waarmee we droogte en vervuiling tegengaan. In 2015 moet de waterkwaliteit in de Europese Unie aanzienlijk verbeterd zijn.

D66 heeft bereikt

Verbod ontvinnen haaien.

Beschaafd omgaan met dieren

Mensen moeten altijd beschaafd omgaan met dieren. Onnodig leed moet worden voorkomen. D66 stelt daarom strenge en uniforme voorwaarden aan de bio-industrie. Wij willen scherpere controles op de duur van diertransporten en de omstandigheden waaronder dieren vervoerd worden. De Europese Unie moet de ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor dierproeven stimuleren. Wij willen dat Europa een voorbeeld neemt aan Nederland als het gaat om strenge regulering van het houden van exotische huisdieren. Dit moet onderdeel zijn van de aanpak van het toenemende probleem van wild life crime en stroperij.

Investeren in slimme groei: onderwijs, kennis en innovatie

 

Structureel anders begroten, structureel meer geld naar onderwijs, en innovatie

Europa moet investeren in slimme economische groei. Meer investeren in onderwijs en onderzoek, beter gebruik maken van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en meer aandacht voor innovatie. Maar slim investeren betekent ook: het besef dat vooruitgang meer is dan economische groei alleen. Daarom pleit D66 er voor dat beleid zich niet alleen op nauw gedefinieerde groei richt, maar ook op levenskwaliteit. Overheidsbegrotingen, ook die van de Europese Unie zelf, moeten daarom fundamenteel anders. D66 wil af van de starre Europese 7-jaarsbegroting, waarin vooral geld naar landbouwsubsidies en regiofondsen gaat. Wij willen meer flexibele begrotingen gericht op innovatie, duurzame infrastructuur en kennis. En wij verwachten dat over deze begroting tijdig en duidelijk verantwoording wordt afgelegd. Om een flinke impuls te geven aan kennis en innovatie in de Europese economie, pleit D66 voor een structurele verhoging van de Europese uitgaven aan onderwijs en onderzoek, te financieren door halvering van de landbouwsubsidies.

Sterker onderwijs en meer innovatie over grenzen heen

De kwaliteit van het Europese onderwijs is gebaat bij internationale mobiliteit en uitwisseling van studenten, docenten en onderzoekers. Dit kan verder ondersteund worden door het effectiever maken van bestaande Europese programma’s zoals Erasmus + waarmee studenten op uitwisseling kunnen naar andere landen. Ons goede onderwijs kan een exportproduct zijn en onze economie is gebaat bij de komst van Ierse, Poolse en Spaanse studenten die hier hun opleiding volgen. Door diploma’s en studieresultaten internationaal te erkennen, vinden talent en opleiding elkaar sneller en beter. Het aanvragen en verkrijgen van een visum voor onderwijs- en onderzoekuitwisseling moeten gemakkelijker worden. Wetenschappers moeten eenvoudig en zonder grote sociale zekerheidsproblemen in een ander Europees land aan de slag kunnen. De Europese Unie moet grensoverschrijdende samenwerking tussen universiteiten en onderzoeksinstituten stimuleren en hiervoor meer geld beschikbaar stellen. Zo gaan prestaties en de internationale aantrekkingskracht van de Europese topuniversiteiten en -hogescholen omhoog. Aandacht voor internationaal ondernemerschap en talenkennis, beginnend bij Duits en Frans, in alle delen van het voortgezet onderwijs in Nederland versterkt de fundamenten voor internationale economische groei. Grensoverschrijdend onderwijs ligt het meest voor de hand in grensgebieden. Praktische barrières, zoals in leerlingenvervoer, moeten hier worden verwijderd.

D66 heeft bereikt

Europees geld naar lampen
op zonne-energie.

Innovatie

Om mee te tellen in de wereldeconomie is investeren in onderzoek en innovatie cruciaal. Zo verbeteren we de concurrentiepositie van Europa. Het nieuwe Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 is een belangrijke stap in uitwerking van die ambitie, maar bij lange na niet voldoende. Europa heeft een grote toegevoegde waarde bij het aanjagen van onderzoek. Innovatie moet daarom de rode draad zijn in vrijwel alle Europese investeringsprogramma´s. De bureaucratie moet drastisch verminderd worden, toegang tot financiering verbeterd en meer ruimte voor publiekprivate samenwerking is noodzakelijk. Open Access in publiek gefinancierd onderzoek zou de standaard moeten zijn, waarbij niet alleen publicaties maar ook, na gepaste benuttingtijd, onderzoekdata vrij toegankelijk zijn voor iedereen. Excellente projecten en talent krijgen dan alle ruimte. Door de hele onderzoeksketen heen, zodat praktijkgericht onderzoek en wetenschappelijke kennis elkaar aanvullen en versterken. Daarbij is nauwere samenwerking met het bedrijfsleven van groot belang om zo ook het MKB als belangrijke banenmotor te ondersteunen.

Europa aantrekkelijker maken voor talent van buiten

In heel Europa ontstaan in de toekomst tekorten aan mensen met specifieke vaardigheden. Dat maakt het extra van belang dat Europa aantrekkelijk is voor toptalent uit de hele wereld. Europese landen zijn nu vaak te terughoudend in het aantrekken van talent. Beleid wordt teveel door elk land afzonderlijk ingericht. Wij willen een actief Europees migratiebeleid gericht op het binnenhalen van talentvolle mensen van buiten de Europese grenzen.

D66 heeft bereikt

Meer geld voor cultuur in EU-begroting.

Uitdragen van Europese cultuur en erfgoed

Beeldende kunst, literatuur, theater, film en bouwkunst zijn uitingen van onze gezamenlijke geschiedenis, van onze waarden en van ons perspectief op de samenleving. Kunstenaars liepen en lopen vaak voorop in maatschappelijke vernieuwing. Alleen daarom al zijn ze belangrijk. Mensen moeten in Europa vrij zijn om zich artistiek te uiten. Voor kunstenaars en de creatieve industrie geldt de vrije markt en bescherming tegen concurrentievervalsing. D66 koestert de verschillende geluiden die de lokale of regionale culturen in Europa vertegenwoordigen. Binnen Europa verwachten we van elk land dat het zijn, en daarmee eigenlijk ons aller erfgoed onderhoudt. Waar nodig zetten we daar Europese middelen voor in. Wij willen dat Europa in de wereld onze historische en hedendaagse kunst en cultuur actief deelt. Ook op die manier dragen wij ons perspectief op samenleving, vrijheid, democratie en mensenrechten uit. Dat kan bijvoorbeeld door culturele missies, gezamenlijke tentoonstellingen en het gratis digitaal beschikbaar stellen van kunstwerken, vertalingen van Europese literatuur en wetenschappelijke werken.

De euro is het fundament onder groei en welvaart

 

Kiezen voor de euro

D66 kiest voor de euro. De voordelen van onze gezamenlijke munt wegen ruimschoots op tegen de tastbare pijn die nu veroorzaakt wordt door haar gebreken. Het is wel de hoogste tijd dat de fundamentele gebreken eindelijk, en binnen democratische structuren, worden aangepakt.

Overheidsfinanciën op orde

Het is in ons eigen belang dat alle landen waarmee wij de euro delen hun overheidsfinanciën duurzaam op orde hebben. Dat is de afspraak. Ook Nederland moet zorgen dat schulden en tekorten niet langer uit de hand lopen. Dit vraagt om slim bezuinigingen, maar vooral om het aanjagen van de economische groei. Door hervormingen. Door het versterken van de interne markt. Door innovatie. Investeringen moeten vooral van de private sector komen. Wanneer overheden duidelijk en voorspelbaar zijn, zal het vertrouwen van bedrijven en consumenten herstellen. Wij willen strenge naleving door alle lidstaten van het Stabiliteit en Groeipact, waarin we concreet hebben afgesproken binnen welke grenzen landen overheidstekorten en schulden moeten brengen en hoe economische groei bevorderd kan worden. De lidstaten moeten zich houden aan de gemaakte afspraken. Fraude moet hard worden bestraft. Recent gecreëerde instrumenten voor begrotingsdiscipline moeten voortvarend worden gebruikt. Deze instrumenten, genaamd sixpack, twopack en European Semester, zorgen voor meer transparantie en toetsing van de hardheid van begrotingen. De afspraken over begrotingsdiscipline uit het Fiscal Compact moeten worden omgezet in EU-wetgeving. Het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM), dat bepaalt hoe en wanneer Europa en landen elkaar te hulp schieten, moet verder worden ontwikkeld. De besluitvorming daarover moet dringend democratischer en transparanter.

Europese lidstaten die in de kern in staat zijn hun schulden af te betalen, maar tijdelijk geen geld van de markt aan kunnen trekken, moeten onder voorwaarde van hervormingen en bezuinigen geld kunnen lenen. Hiervoor is een "lender of last resort" noodzakelijk. Het ESM kan als noodfonds deze rol vervullen. Voor overheden die in alle redelijkheid niet in staat zijn hun schulden af te betalen, moet schuldsanering onder zeer strikte voorwaarden mogelijk zijn. Alleen dan is er een mogelijkheid voor economisch herstel.

Uiteindelijk moeten de lidstaten, net zoals federale staten in de VS en Duitsland, hun boekhouding sluitend hebben. Tekorten worden op lidstaatniveau gefinancierd. Wel kunnen via een op groei gerichte EU-begroting met meer eigen middelen economische hervormingen gestimuleerd worden en economische schokken worden opgevangen. Op termijn horen daar eurobonds, minder nationale en meer Europese belastingen (BTW) en uiteraard een volwaardige democratische controle bij.

Een bankenunie om wurggreep van ongezonde banken te doorbreken

De crisis heeft aangetoond dat ongezonde banken uiteindelijk hun schulden neer kunnen leggen bij overheden. Europese banken zijn vaak te groot in verhouding tot de omvang van de economie van hun thuisland. Die landen kunnen de schuldenlast van ongezonde banken niet dragen. Daarmee houden banken overheden in een wurggreep, deze banken zijn ‘too big to fail’. Ook in Nederland kunnen wij het ons nu niet veroorloven een grote bank failliet te laten gaan. D66 wil af van deze situatie. Toezicht op banken en de afwikkeling van probleembanken moet voortvarend en urgent op Europees niveau georganiseerd worden in een bankenunie. Hiermee zorgen we voor streng toezicht op alle banken, laten we banken opdraaien voor hun eigen problemen, stimuleren we concurrentie en beschermen we consumenten en belastingbetalers. In Europa wordt te weinig vaart gemaakt met de bankenunie. D66 wil dat deze zonder verder uitstel snel wordt opgezet. Banken die te zwak zijn, versterken voorafgaand aan toetreding hun balansen. De bankenunie moet snel worden gecompleteerd met gemeenschappelijke regels en solide kapitaaleisen, een door de financiële sector gefinancierd bankenafwikkelingsfonds en een Europees depositogarantiestelsel. Te veel landen lijken nu niet bereid in alle openheid de zwakte van banken te erkennen. Wij willen zo snel mogelijk een onafhankelijke Europese toezichthouder die toeziet op alle grote financiële instellingen, dus ook verzekeraars en andere grote spelers. Ook de beslissingen over de afwikkeling van probleembanken moeten uiteindelijk door een onafhankelijke Europese instelling worden genomen.

Economieën die naar elkaar toegroeien

De Europese economieën zijn nauw met elkaar verweven door onderlinge handel en door grensoverschrijdende investeringen. Door het delen van één munt is die verwevenheid in de afgelopen jaren alleen maar toegenomen. Het gedrag van politici in het ene land heeft gevolgen voor de welvaart van het andere land. Eurolanden zijn het daarom, naast de genoemde begrotingsdiscipline, aan zichzelf én aan elkaar verplicht om hun economieën concurrerend en robuust te houden. Daarbij heeft en houdt elk land de vrijheid zijn economische en sociale beleid zelf vorm te geven. Maar wanneer een nationale economie zo onevenwichtig wordt dat zij een gevaar vormt voor de andere landen in de Europese Unie, bijvoorbeeld door een escalatie van gebrek aan concurrentiekracht, scheefgroei van de handelsbalans of bovenmatige schulden, dan moet Europa van D66 kunnen ingrijpen en een land kunnen dwingen het evenwicht te herstellen.

Verkiezingsprogramma Europees Parlement 2014