Voorzitter,

DE MARKT WAAR KAN, DE OVERHEID WAAR MOET

De markt,

de overheid,

de mens,

het systeem,

normen en waarden.

De mens-versus-systeem discussie is onzinnig.

De werkelijkheid is niet zo zwart/wit als de ideologische bespiegelingen van de premier en de vice-premier.

Maar dat hun analyses zo sterk uit elkaar lopen op een in hun ogen essentieel punt vind ik zorgelijk.

Wat mij betreft: de markt waar kan, de overheid waar moet.

Een sterke markt kan niet zonder een krachtige overheid.

Met aan de ene kant de onzichtbare hand van de markt.

Een markt met ruimte voor verandering,

voor creativiteit.

Waar outsiders vrij kunnen toetreden,

zonder dat deelbelangen van gevestigde partijen regeren.

Aan de andere kant de zichtbare hand van de overheid die zorgt

voor randvoorwaarden en corrigerend optreden.

Marktwerking is geen doel op zich, maar een middel.

Een middel om door concurrentie te zorgen:

• - 

  voor een goede verhouding tussen prijs en kwaliteit.
• - 

  voor keuzevrijheid van mensen
• - 

  voor creativiteit en vernieuwing bij bedrijven.

Een vrije markt vertrouwt op de kracht van mensen,

die in staat zijn om zelf keuzes te maken.

Een vrije markt helpt ons optimale kansen voor ontplooiing te bieden.

De overheid stelt de markt daartoe in staat.

Door op te treden als sterke marktmeester.

Zoals:

·       de NMa, van minister Wijers,

·       de OPTA

·       en de AFM.

Door transparantie en toegankelijkheid af te dwingen.

en door in te grijpen als mensen over de schreef gaan

en in te springen als mensen buiten de boot vallen.

WAT LEVERT DE MARKT ONS OP

Liberalisering van markten heeft ons veel opgeleverd.

Het einde aan het Nederlandse kartelparadijs.

Veel monopolies zijn doorbroken.

Logge bedrijven zijn veel sneller en meer servicegericht geworden.

Natuurlijk zijn er ook nadelen,

En zijn er onverstandige ingrepen geweest.

Bijvoorbeeld de taximarkt.

Daar heeft de overheid niet op tijd ingegrepen.

Daar zijn niet de goede, harde voorwaarden gesteld die nodig zijn.

Dan moet de politiek niet aarzelen haar rol te nemen.

Daarom ook hebben we tegen de verkoop van Essent aan RWE gestemd.

PUBLIEK EN PRIVAAT

Markten van ons afschuiven vraagt om keuzes.

Hybride vormen tussen publiek en privaat moeten worden vermeden.

Woningcorporaties hebben publieke taken, maar worden behandeld als bedrijven.

De overheid heeft publieke taken op afstand gezet.

De overheid heeft wel de verantwoordelijkheid, maar niet de macht.

Dat leidt tot een onmogelijke positie en leidt tot onbegrip bij de kiezers.

En daarmee een verdwaalde overheid.

Bij het op afstand plaatsen van deze diensten moeten we ons afvragen:

• - 

  wie organiseert hier de tegenmacht?
• - 

  wie bewaakt het publieke belang?
• - 

  Wie stelt de scherpe vragen om de verantwoording transparant te houden?

FINANCIËLE SECTOR

De financiële sector veranderde.

De overheid veranderde niet mee.

Landsgrenzen vervaagden,

producten werden complexer en ondoorzichtiger.

Maar toezicht bleef nationaal.

En eisen werden niet aangescherpt.

Toezicht moet de schaal van de markt volgen,

Als de markt Europees wordt, dan moet het toezicht ook Europees worden.

Na commissaris Kroes zouden een Europese Wellink en Hoogervorst moeten volgen.

De Britten blokkeren echter een toch al suboptimaal compromis.

Natuurlijk is het goed naar aanleiding van de kredietcrisis om kritisch te reflecteren,

zoals de parlementaire onderzoekscommissie zal gaan doen.

Maar laten we in ons achterhoofd houden waar we geweest zouden zijn,

als we uit angst voor fouten stil waren blijven staan.

En waar we terecht zullen komen als we ons terug trekken achter de dijken.

‘PUBLIEKE MARKTEN’

De huidige crisis blijft voor mij een crisis in 3en.

·       De conjuncturele neergang neem ik het kabinet niet kwalijk.

·       Voor de bankencrisis verwacht ik maximale inzet op een voortvarende en Europese aanpak van verbeterd toezicht.

·       Maar op de hervormingsagenda ben ik uiterst kritisch.

De lange termijn uitdagingen mogen niet achter de horizon verdwijnen.

De reflex is om markten te besturen waar de overheid geen verantwoordelijkheid heeft.

Het nadenken over de woningmarkt staat onder dit kabinet stil.

Mogen wij van de premier verwachten dat de laatste 2 jaar worden gebruikt om hier alsnog werk van te maken?

Moderniseringen van de arbeidsmarkt worden vooruitgeschoven.

Het aantal werklozen zal de komende maanden sterk gaan stijgen,

ouderen zullen voorgoed de markt verlaten,

terwijl ze hard nodig blijven.

Gaat de premier op dit dossier alsnog initiatief nemen?

CONCLUSIE

Dit debat werd geopend door het falen van de markt van Kant.

De premier gaf vervolgens de mens de schuld

En de vice-premier het systeem.

Maar moeten wij het niet dichter bij onszelf zoeken?

Moet vandaag niet de conclusie zijn:

Het kabinet en de Kamer nemen hun verantwoordelijkheid in de economie niet en gaat moeilijke beslissingen steeds uit de weg.