Voorzitter,

ik maak me zorgen.

Nederland staat voor grote financieel-economische uitdagingen,

maar we raken steeds meer uit conditie om die aan te kunnen.

De staatsschuld blijft in omvang groeien,

Terwijl de voedingspatronen niet worden aangepast.

·         Nog maar drie jaar geleden liet het kabinet het principe los om behoedzaam te begroten.

·         Er is nu al jaren te weinig aandacht voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de langere termijn.

·         De gemeenten krijgen een jaar voor de verkiezing extra financiële ruimte.

·         Onze subsidie van moeder Aarde aan onze staatskas – aardgas – loopt ook af.

Het kabinet lijkt alle financieel-economische problemen niet met een zonnebril, maar met een roze bril te bekijken.

Zo zou de kredietcrisis ons niet raken. Onze economie zou “tegen een stootje kunnen”.

Ook de steun aan Fortis, ABN en ING wordt wel optimistisch ingeschat.

De belastingbetaler gaat in alle gevallen winst maken.

Dus ik maak me zorgen.

Maar wat me het meest raakt is dat dit het kabinet zich geen zorgen lijkt te maken.

Dat het begrotingstekort niet binnen een saldo van -3% BBP kan blijven, lijkt me evident.

40 miljard bezuinigen zou gekkenwerk zijn.

Maar dat is toch geen reden om ook niet te bezuinigen op lange termijn?

Dat is toch geen reden om grote structurele aanpassingen van de economie achterwege te laten?

Dan komen we bij de Voorjaarsnota die vandaag voorligt.

Die neemt mijn zorgen niet weg.

KORTE TERMIJN

Voorzitter,

De afgelopen maanden hebben we het vaak gehad over het crisispakket.

Die discussie wil ik hier niet over doen.

Wel wil ik hier twee punten aan de orde stellen.

Ten eerste de stages.

Iedere schoolverlater die langer dan 3 maanden thuis zit, krijgt een stageplaats aangeboden.

Dat betekent dat de nieuwe lichting geslaagden vanaf 1 oktober op de stoep staat.

Ik neem aan dat alles op de rails staat.

Kan de minister dit met concrete cijfers uit het bedrijfsleven onderbouwen?

Ten tweede het crisispakket in 2011.

Als volgend jaar blijkt dat de groei in 2011 nog niet voldoende aantrekt,

dan wordt het crisispakket met een jaar verlengd.

Ik maak me daar zorgen over.

Ten eerste is de verlenging afhankelijk van de economische groei.

Een pijler waarop het trendmatig begrotingsbeleid rustte, wordt hiermee losgelaten.

Zijn de grenzen van -0,5% en +0,5% hard?

Wanneer is het weegmoment precies?

Als de groei in 2011 nog niet aantrekt, heeft het crisispakket dan wel voldoende effect?

Besteden we ons geld dan wel effectief?

Is het niet logisch om het pakket bij het weegmoment te heroverwegen?

Is de minister bereid om volgend jaar, wanneer er wordt besloten of het crisispakket ook in 2011 nog uit te voeren, ook het pakket op effectiviteit te toetsen?

Bijvoorbeeld door het CPB?

Graag een reactie

LANGE TERMIJN

Voorzitter,

Tot nu toe hebben de debatten zich vooral geconcentreerd op de effecten van de crisis op korte termijn.

Maar ook de lange termijn verdient minstens zo veel aandacht.

De werkloosheid en de staatsschuld zullen de komende jaren hoog zijn.

De maatregelen die worden genomen voor de lange termijn zijn dus minstens zo belangrijk.

Om te werken aan een economie die klaar is voor de toekomst.

Door in te zetten op kennis en innovatie.

Op groene en duurzame technieken.

Het kabinet kondigde maatregelen aan in het aanvullend coalitieakkoord.

Maar ik vraag mij af wat die aankondiging waard is.

AOW-LEEFTIJD

De eerste maatregel die de houdbaarheid van de overheidsfinanciën moet verbeteren is de verhoging van de AOW-leeftijd.

Deze maatregel zou meer moeten zijn dan alleen een budgettair lapmiddel.

Wat ons betreft is het onderdeel van een visie op de arbeidsmarkt,

waarin leren en werken hand in hand gaan.

Hamer heeft zich uitgesproken tegen verhoging van de AOW-leeftijd.

Het CDA stelt nieuwe voorwaarden aan alternatieven vanuit de SER.

Terwijl minister Donner zich verschuilt achter een visie op een verkenning.

Wat vindt de minister daarvan?

En het CDA?

Dat alles geeft weinig hoop voor aankomende herfst.

Treedt de minister deze keer op als minister van financiën en niet als PvdA-leider?

Staat de minister nog steeds achter de afspraken die hij in de coalitie heeft gemaakt?

ZORG

Ook via maatregelen in de zorg wordt bijgedragen aan houdbaarheid.

Maar van een groot deel van deze maatregelen zijn de contouren nog niet eens bekend.

Jaar in jaar uit zijn er grote overschrijdingen op de zorg.

Hoe reëel is het dat we dit tij kunnen keren?

Inzicht in alle kosten is noodzakelijk om een goede afweging te kunnen maken.

Kan de minister dit geven?

3,2 MILJARD

In 2011 wil het kabinet 5 miljard bezuinigen, verdeeld over 2 componenten.

1,8 miljard is ingevuld, door nieuwe afspraken met provincies en een verdere taakstelling.

De 3,2 miljard wordt niet gehaald, lezen we vandaag duidelijk in de Volkskrant.

De lonen stijgen met de inflatie.

Terwijl de minister een nullijn veronderstelde.

Kortom, de kans dat we in 2011 3,2 miljard minder uitgeven is klein.

Waarom is de minister uitgegaan van de nullijn terwijl er in het sociaal akkoord koopkrachtbehoud is afgesproken?

Daarbij noemt de minister de maatregel geen structurele bezuiniging.

Kan de minister toelichten waarom hij deze maatregel als structurele bezuiniging aanduidt terwijl het dit niet is?

Kan de minister toelichten hoe een niet structurele bezuiniging onderdeel uitmaakt van het houdbaarheidspakket van het kabinet?

De kans is dus groot dat de 3,2 miljard niet wordt gehaald. Is er in dat geval een plan B?

Is de minister van plan andere maatregelen te treffen?

Ook voor 2010 is er al 1,3 miljard ingeboekt door besparing op de lonen.

Kan de minister aangeven welk deel van de besparing van 1,3 miljard voor 2010 hij verwacht te halen? Is de minister van plan het op een andere manier in te vullen?

Graag een heldere reactie.

De aangekondigde maatregelen van het kabinet om de houdbaarheid te verbeteren zijn boterzacht.

Het enige punt waar ik me geen zorgen over maak is het niet indexeren van de grens van het eigen woningforfait.

Blijft er dan nu al nog maar 0,2% van het hele houdbaarheidspakket over?

BANKEN

Voorzitter, er is een lichtpuntje.

In de toekomst gaan we winst maken met de banken.

Minister Bos belooft het ons keer op keer weer.

Maar telkens moet er eerst nog extra geld bij.

Ik wil niet zeggen dat het op een piramidespel begint te lijken,

maar ABN heeft inmiddels niet 16,8 mrd gekost.

Daar kwam in december nog 6,5 mrd bij.

Afgelopen vrijdag nog eens 2,5 mrd.

Hoeveel komt er nog?

Of laten we daar de pensioenfondsen inspringen?

Deelt de minister de mening dat pensioenfondsen een zo goed mogelijk rendement moeten zoeken voor hun investeringen?

Om een zo goed mogelijk rendement te halen voor spaarders en gepensioneerden? Om zo herstel van de pensioenfondsen zo snel mogelijk te laten gaan?

Graag een reactie

Voorzitter, ik sluit af.

Dit land heeft visie en leiderschap nodig, met een stip aan de horizon.

De enige stip die ik tot nu toe zie is de 1 miljard in een Deltafonds vanaf 2020

Nu maar hopen dat dat stipje tegen die tijd niet onder de zeespiegel is verdwenen.