In de eerste plaats een enkele opmerking over de betekenis en toepassing van art 137(4) GW.

Tijdens de eerste lezing volgde een meerderheid in deze Kamer - waartoe in dit geval ook mijn fractie behoorde - de Raad van State en de regering in de opvatting dat de tekst van artikel 137 GW zich niet verzet tegen een uitleg volgens welke `de nieuwe Tweede Kamer' ook de Kamer kan zijn na een tweede - tussentijdse - ontbinding.

Mijn fractie heeft geen reden gezien op deze uitleg terug te komen. Het is staatsrechtelijk niet ongebruikelijk om op grond van een grammaticale interpretatie te concluderen dat als de Grondwet iets niet expliciet verbiedt, een bepaalde handelwijze in staatsrechtelijk opzicht niet onrechtmatig is. Onze parlementaire geschiedenis kent interessante voorbeelden van politieke gedragingen die niet in lijn zijn met de tekst van de Grondwet, maar in het constitutionele recht niettemin worden geaccepteerd.  

In dit geval wijkt de politieke praktijk sinds 1983 af van de daarvoor gevolgde gewoonte. Het afwijken van een politieke gewoonte is echter geen schending van een staatsrechtelijke rechtsregel. Feiten en normen, politiek en staatsrecht, moeten ook hier goed worden onderscheiden.

De fractie van D66 meent overigens met de regering dat het de voorkeur verdient voortaan zogeheten verklaringswetten weer in te dienen op de dag dat de nieuw verkozen Tweede Kamer voor het eerst samenkomt. Met de Raad van State zouden wij het eveneens verstandig vinden het vraagstuk van de procedure van grondwetsherziening in het algemeen en de hiervoor besproken problematiek rond de tweede lezing nog eens tegen het licht van de constitutionele ontwikkelingen te houden. In dat licht vraag ik de bewindslieden in hoeverre dit zal worden meegenomen door de nog in te stellen Staatscommissie voor een herziening van de Grondwet.

Meer over...

Deel dit item: