Luister naar deze pagina met proReader

Dr. M. Scheltema

foto Dr. M. Scheltemavergrootglas Deskundige op het gebied van het staats- en administratiefrecht en het bestuursrecht, die in het kabinet-Van Agt II en het kabinet-Van Agt III staatssecretaris van Justitie was. Voordien hoogleraar in Groningen en lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Van laatstgenoemde instelling was hij van 1998 tot 2004 voorzitter. Echtgenoot van het (oud-)Tweede Kamerlid Olga Scheltema-de Nie.

D66
in de periode 1981-1982: staatssecretaris

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 6 juni 1939

partij/stroming

partij(en)
D66 (Democraten 1966)

loopbaan

  • ambtenaar (later plaatsvervangend hoofd) stafafdeling wetgeving publiekrecht, ministerie van Justitie, van 1965 tot 1972 (in 1970 rang: raadadviseur) 
  • hoogleraar staats- en administratief recht, Rijksuniversiteit Groningen, van september 1972 tot 1981 (benoemd in juli 1972) 
  • lid WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid), van 1 januari 1979 tot 11 september 1981 
  • staatssecretaris van Justitie (belast met jeugdbescherming, privaatrecht, delinquentenzorg, vreemdelingenbeleid, de Grondwetsherziening en internationale rechtshulp), van 11 september 1981 tot 4 november 1982 
  • hoogleraar bestuursrecht, Rijksuniversiteit Groningen, van juni 1983 tot september 1997 ((her)benoemd 4 mei 1983) 
  • regeringscommissaris voor algemene regels bestuursrecht, vanaf september 1983 
  • voorzitter WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid), van 1 januari 1998 tot 1 september 2004 

partijpolitieke functies

vorige
  • lid geschillencommissie D66 
  • lid voorlopige adviescommissie D66 

nevenfuncties

huidige
  • lid Regieraad voor de Bouw, vanaf juni 2004 
  • voorzitter van de visitatiecommissie bij de ministeries van Financiën, Economische Zaken en Sociale Zaken, voor ondersteuning bij takenanalyses in het kader van het "Andere Overheid"-programma om de overheid efficiënter te laten functioneren, vanaf oktober 2004 
  • belast met onderzoek naar het werkklimaat bij het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers), vanaf oktober 2011 (samen met Jacqueline Rijsdijk) 

vorige
  • secretaris redactie "Common Market Law Review", van 1965 tot 1968 
  • algemeen secretaris Staatscommissie voor de Nederlandse Burgerlijke Wetgeving, vanaf 1967 
  • medewerker tijdschrift "Ars Aequi", vanaf juni 1968 (wetgevingsrubriek) 
  • algemeen secretaris Staatscommissie inzake privacy en wetgeving (Staatscommissie-Koopmans), vanaf 16 maart 1972 
  • lid Raad van de Territotiale Decentralisatie 
  • lid bestuur gezondheidscentrum Bijum 
  • voorzitter commissie wetgeving algemene regels van bestuursrecht, vanaf 1983 
  • voorzitter externe commissie Tweede Kamer inzake ministeriële verantwoordelijkheid, bestuursorganen, managementcontracten en rellatie ambtenaren/parlement, vanaf 27 januari 1992 
  • lid onderzoekscommissie evaluatie Arbeidsvoorzieningswet, vanaf juli 1994 
  • adviserend lid WRR, van april 1997 tot 1 januari 1998 
  • gasthoogleraar bestuursrecht, in het bijzonder de relatie van het algemeen bestuursrecht tot het omgevingsrecht (G.J. Wiarda-wisselleerstoel), Universiteit Utrecht, van 1 september 2004 tot 1 september 2005 
  • voorzitter Evaluatiecommissie Vreemdelingenwet, 2006 
  • voorzitter onderzoekscommissie ondergang DSB Bank, van 29 oktober 2009 tot 29 juni 2010 

opleiding

academische studie
  • Nederlands recht, Rijksuniversiteit Leiden, van september 1957 tot 2 juni 1964 (cum laude) 
  • studie Harvard Law School te Cambridge (V.S.), van 1964 tot 1965 

eredoctoraten
  • rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Leiden, 9 juni 1995 

activiteiten

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als staatssecretaris belast met 1. de behandeling van zaken op het terrein van de hoofdafdeling privaatrecht; 2. de jeugdbescherming; 3, delinquentenzorg; 4. het vreemdelingenbeleid; 5 - voorzover het ministerie van Justitie daarbij betrokken was - de grondwetsherziening; 6. zaken op het terrein van de afdeling gratie, de afdeling internationale rechtshulp, de afdeling bijzondere wetten en het betreffende het notariaat. Ten aanzien van de wetgeving, direct verband houdend met voornoemde beleidsterreinen of liggend op het terrein van staats- en administratief recht werd zijn verantwoordelijkheid na overleg met de minister bepaald. 
  • Wetsontwerpen op het gebied van het Nederlanderschap, de kansspelen, het notarisambt, het deurwaardersambt, alsmede wetsontwerpen tot naturalisatie werden door hem alleen ondertekend. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Stond als staatssecretaris een wat milder vreemdelingenbeleid voor dan zijn voorganger Haars. Wilde vooral procedures sneller laten afhandelen. Stuurde aan op opvang van Vietnamese bootvluchtelingen in de regio om daarmee te voorkomen dat hun aantal de mogelijkheid tot asiel in Nederland voor vluchtelingen uit andere landen zou beperken. 
  • Bevorderde proeven met alternatieve straffen en geldboetes in plaats van gevangenisstraf. Vond dat voorkomen moest worden dat langgestraften in gevangenissen in een isolement terecht zouden komen en stond daarom het hebben van een tv op een cel toe. 
  • Was als staatssecretaris betrokken bij de verdediging van enkele voorstellen tot grondwetsherziening in tweede lezing (o.a. over bestuursrecht). 
  • Nam in 1982 het besluit een grote groep Christen-Turken niet uit te zetten. Wel werden zij verplicht gebruik te maken van de mogelijkheid van emigratie naar Canada of Australië. 
  • Verdedigde in 1982 samen met zijn collega Van Zeil in de Tweede Kamer een wetsvoorstel over wijziging van de Wet op de kansspelen m.b.t. speelautomaten. De regels voor speelhallen worden aangescherpt, onder andere door instelling van een leeftijdsgrens van 16 jaar en door een strafrechtelijk sanctiesysteem. 
  • Bracht in juli 1982 een notitie uit over de afhankelijke verblijfstitel van buitenlandse huwelijkspartners. Vrouwen die als huwelijkspartner in het land van herkomst in een kwetsbare positie verkeren, krijgen zonder belemmering recht op verblijf, mits het huwelijk reeds drie jaar heeft bestaan, waarvan één jaar tijdens legaal verblijf in Nederland. 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1982 een wijziging (Stb. 273) van de Beginselenwet voor de kinderbescherming tot stand, waardoor de positie van minderjarigen in rijksinrichtingen wordt verbeterd. Opsluiting in een isoleercel wordt als straf afgeschaft, maar er blijft een mogelijkheid van afzondering als opvoedende maatregel. De rechtspositie voor in een rijksinrichting geplaatste jongeren moet door instellingen beter worden vastgelegd. Het wetsvoorstel was in 1979 ingediend door minister De Ruiter. 

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
Studeerde in Leiden op dezelfde dag af als zijn latere echtgenote Olga de Nie

ridderorden
Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), vanaf 1983

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Zelfstandige bestuursorganen", (oratie, 1974) 
  • "De wondere wereld van het bestuursrecht", 1997 
  • "Het recht van de toekomst" (oratie, 2005) 
  • publicaties over de ministeriële verantwoordelijkheid en over de rechtsstaat 

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd, 24 juli 1965

echtgeno(o)t(e)/partner
Mr. O. de Nie, Olga

kinderen
3 kinderen

familierelaties
Echtgenoot van O. (Scheltema-)de Nie, Tweede Kamerlid
mail deze pagina naar een vriendprint pagina
Alexander Pechtold over zijn boek: 'Henk, Ingrid en Alexander'
afspeelknop

online netwerken

facebook.comlinkedin.comhyves.nlyoutube.comTwitter D66flickr.complein66.nl
Blog Jorg van Velzen

Een leven lang leren

We kregen een papiertje, een diploma, en dachten dat we er waren. Onze ouders en grootouders waren trots en we liepen het ene schoolgebouw uit om in een ander, groter gebouw weer terug bij af te zijn. Hadden we in de ene ...
lees verder