D66-politicus die in Friesland ambtelijk en bestuurlijk actief was op lokaal en provinciaal niveau. In de Tweede Kamer vanaf 1989 de gedegen financieel-economisch woordvoerder van zijn fractie. Leidde een parlementair onderzoek naar de Verzekeringskamer. Werd in 1994 voorzitter van de vaste commissie voor Financiën en vier jaar later staatssecretaris van buitenlandse handel in het tweede kabinet-Kok.

D66
in de periode 1989-2002: lid Tweede Kamer

personalia

geboorteplaats en -datum
Schettens (gem. Wonseradeel, Frl.), 29 oktober 1945

overlijdensplaats en -datum
Uitwellingerga (gem. Súdwest-Fryslân), 15 februari 2012

levensbeschouwing
Gereformeerd (opgevoed)

partij/stroming

partij(en)
D66 (Democraten 1966), vanaf 1966

loopbaan

• - 

  ambtenaar afdeling financiële beleidsplanning, gemeente Enschede 
• - 

  ambtenaar provincie Friesland, vanaf 1979 
• - 

  bestuursadviseur Gedeputeerde Staten van Friesland, van 1986 tot september 1989 
• - 

  lid gemeenteraad van Leeuwarden, van 29 april 1986 tot 1 mei 1990 
• - 

  lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 september 1989 tot 3 augustus 1998 
• - 

  staatssecretaris van Economische Zaken (belast met buitenlandse handel, internationale economische betrekkingen, exportbeleid, toerisme, consumentenbeleid, het ondernemerschap van startende en doorgroeiende ondernemingen, industrieel eigendom, regionale stimuleringsmaatregelen, de economische positie van grote steden, Euregio's en de kamers van koophandel en fabrieken), van 3 augustus 1998 tot 22 juli 2002 
• - 

  directeur advies- en consultancybureau "Ybema Economy Solutions" 

partijpolitieke functies

• - 

  lid steunfractie D66 gemeenteraad van Leeuwarden, vanaf 1979 
• - 

  lid commissie D66 commissie gemeentelijk verkiezingsprogramma Leeuwarden, 1982 
• - 

  voorzitter steunfractie D66 gemeenteraad van Leeuwarden, van september 1982 tot april 1986 
• - 

  lid commissie D66 commissie gemeentelijk verkiezingsprogramma Leeuwarden, 1986 
• - 

  fractievoorzitter (eenmansfractie) D66 gemeenteraad van Leeuwarden, van 29 april 1986 tot september 1989 

nevenfuncties

• - 

  lid bestuur Kreativiteitscentrum "De Blauwe Stoep", omstreeks juli 1989 en nog in maart 1993 
• - 

  lid bestuur Stichting Albanië-Nederland, omstreeks oktober 1994 
• - 

  lid Raad van Advies "Tweede Wereld Centrum", omstreeks oktober 1994 
• - 

  lid bestuur Opleidingen Specifieke Bouwberoepen, omstreeks april 1996 
• - 

  presentator economisch programma "Omrop Fryslân", van februari 2003 tot 2006 
• - 

  voorzitter bestuur "Fair Wear Foundation", van 17 maart 2003 tot 2010 
• - 

  voorzitter Stichting "Friese Havendagen 2004" 
• - 

  voorzitter "Binnenhof Cricket- en Golfclub" 
• - 

  lid Raad van Commissarissen advies- en ingenieursbedrijf "Arcadis", vanaf mei 2003 
• - 

  lid Raad van Toezicht ROC "Friese Poort" in Leeuwarden, vanaf juni 2003 
• - 

  voorzitter Raad van Toezicht Zorggroep "Noorderbreedte" te Leeuwarden, vanaf juli 2003 
• - 

  voorzitter Raad van Toezicht Noordelijke Hogeschool Leeuwarden 
• - 

  voorzitter Adviescollege voor de Markt (samenwerkende besturen provincies Groningen, Friesland en Drenthe), van juni 2004 tot 2006 
• - 

  lid bestuur golfclub "De Groene Ster", van 2004 tot 2007 
• - 

  lid Raad van Commissarissen N.V. "Nuon", vanaf april 2005 
• - 

  voorzitter onderzoekscommissie naar de activiteiten van het lobby- en wervingsbureau WFIA (West-Holland Foreign Investment Agency), van april 2006 tot oktober 2006 (in opdracht van de Haagse gemeenteraad) 
• - 

  lid Raad van Commissarissen "Cordis Europa", van november 2006 tot 2009 
• - 

  voorzitter Waarborgcommissie "Stichting Certificering VBO Makelaars" 
• - 

  voorzitter Raad van Toezicht "Westholland Foreign Investment Agency", van 2006 tot 2010 
• - 

  voorzitter "Ventus Groep" te Heerenveen, van 2007 tot 2009 
• - 

  voorzitter Consultatief Orgaan Friese Taal tot september 2011 
• - 

  associé bij "Boer & Croon" 
• - 

  voorzitter Zorg Innovatie Forum, vanaf 1 januari 2007 
• - 

  vicevoorzitter Raad van Commissarissen "Alliander" 
• - 

  voorzitter NVB (Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten), vanaf juli 2007 

afgeleide functies, presidia etc.

• - 

  voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 4 oktober 1994 tot 3 augustus 1998 
• - 

  voorzitter tijdelijke commissie Toezicht Verzekeringskamer (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1995 tot oktober 1995 

opleiding

lager onderwijs

• - 

  bijzondere lagere school te Schettens 

voortgezet onderwijs

• - 

  h.b.s.-b, te Sneek tot juni 1966 

academische studie

• - 

  economie, Rijksuniversiteit Groningen tot maart 1977 (cum laude) 

activiteiten

als parlementariër

• - 

  Was financieel-economisch woordvoerder van de D66-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met Friese aangelegenheden. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)

• - 

  Leidde in november 1998 een handelsmissie naar Argentinië, Brazilië en Chili. Aan dit bezoek - de eerste regeringsmissie naar Zuid-Amerika in tien jaar - nam ook minister-president Kok deel. 
• - 

  Leidde in 1999 handelsmissies naar China, Indonesië en Cuba 
• - 

  Leidde in 2000 een handelsmissie naar India 
• - 

  Leidde in 2001 een handelsmissie van 50 ondernemers naar Rusland 
• - 

  Zette zich als staatssecretaris binnen de EU in voor betere toegankelijkheid van ontwikkelingslanden tot de Europese markt en voor het betrekkken van het bedrijfsleven bij ontwikkelingssamenwerking 
• - 

  Zette als eerste bewindsman 'maatschappelijk verantwoord ondernemen' op de politieke agenda 

als bewindspersoon (wetgeving)

• - 

  Bracht in 2000 wijzigingen van de In- en uitvoerwet en de Wet wapens en munitie tot stand, waardoor controle werd ingevoerd op de doorvoer van wapens 

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
Kwam uit een antirevolutionair gezin

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Leeuwarden, Nynke van Hichtumwei 22, omstreeks augustus 1986 en nog in 1989 
• - 

  Leeuwarden, Zuidvliet 344, omstreeks januari 1991 tot 1992 
• - 

  Leeuwarden, Zaailand 53, omstreeks januari 1993 en nog in 1995 
• - 

  Uitwellingerga 

ridderorden
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 10 december 2002

overige onderscheidingen en prijzen

• - 

  Grand Officier de l'Ordre National du Mérite (benoemd door de Franse president Chirac), 23 juni 2000 
• - 

  Medalha da vice-presidencia da republica federativa do Brasil, classe Prata, 7 maart 2002 

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
Hans Willems, "Ybema geeft bij D66 de marges aan", Leeuwarder Courant, 28 april 1994

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

• - 

  gehuwd te Leeuwarden, 10 augustus 1972 (huwelijk ontbonden) 
• - 

  gehuwd (tweede huwelijk) 

echtgeno(o)t(e)/partner
J.H. Andela, Johanna Henderika

2e echtgeno(o)t(e)/partner
J. Hekstra, Jelske

kinderen

• - 

  3 kinderen (uit eerste huwelijk) 
• - 

  2 kinderen (uit tweede huwelijk) 

vader
J. Ybema, Jetze

geboorteplaats en/of -datum
Schettens, 11 december 1901

moeder
S. van der Eems, Saakje

geboorteplaats en/of -datum
Witmarsum, 10 december 1904

broers en zusters
7 broers en zussen