Europarlementariër Sophie in ’t Veld en Kamerlid Gerard Schouw vinden dat minister Rosenthal (VVD) van Buitenlandse Zaken meer moet doen om Hongarije, via de EU, tot de orde te roepen. De grondrechten en democratische waarden in het EU-land staan ernstig onder druk. “In de pers doet de minister zich ferm voor. Maar in antwoorden op Kamervragen neemt hij geen stelling tegen de Hongaarse regering, noch onderschrijft hij de brede oproep om een Artikel 7-procedure te starten. Dat is een scherp contrast en niet zo heldhaftig”, vindt Europarlementariër Sophie in ’t Veld. Kamerlid Gerard Schouw kondigt nieuwe Kamervragen aan. 

Lippendienst

In de media stelt Rosenthal dat hij samen zal optrekken met zijn collega's uit België en Luxemburg, om Hongarije om uitleg te vragen. In antwoord op vragen uit de Tweede Kamer toont de minister zich echter timide en afwachtend. “De minister ontwijkt de vraag wat het kabinet van de ontwikkelingen in Hongarije vindt”, stelt Schouw. “Hij somt op waar de EU-lidstaten aan moeten voldoen, stelt vast dat een lange lijst van derden zich grote zorgen maakt, maar ziet kennelijk geen aanleiding om het als kabinet te veroordelen. De minister bewijst vooral lippendienst aan democratie en grondrechten.”

Grondrechten

De regering-Orbán heeft in Hongarije de onafhankelijkheid van de centrale bank, de media en het constitutionele Hof ingeperkt. De Grondwet verwijst sinds kort naar christelijke beginselen en een nieuwe godsdienstwet schrapt de erkenning van honderden religieuze organisaties. Anders dan D66 ziet minister Rosenthal geen brood in een Artikel 7-procedure tegen Hongarije. Onterecht, vindt In ‘t Veld. “We moeten uitspreken dat er in Hongarije een risico is op ernstige en systematische schending van democratische waarden en grondrechten. De EU moet de lidstaat daarvoor aan een onderzoek onderwerpen.”

Artikel 7

Artikel 7 van het Verdrag van Lissabon bestaat uit drie fasen. In fase 1 wordt vastgesteld dat er een risico is op ernstige en systematische schendingen van de democratische waarden, de rechtsstaat en de mensenrechten. De lidstaat in kwestie moet daarop antwoorden. In fase 2 stelt de EU vast of de schending van grondrechten daadwerkelijk plaats heeft. Pas in fase 3 gaat de EU over tot een voorstel van schorsing, waarbij Hongarije tijdelijk haar stemrecht in de EU zou verliezen. De huidige situatie in Hongarije geeft volgens Schouw en In ’t Veld alle aanleiding voor fase 1. “Het risico op ernstige en systematische schending is meer dan voldoende gesignaleerd. Daar hebben we echt geen verdere rapporten voor nodig.”

Europees Hof

Artikel 7 staat los van eventuele inbreukprocedures die de Europese Commissie wil beginnen, en die minister Rosenthal wel steunt. Bij een dergelijke inbreukprocedure worden de Hongaarse maatregelen getoetst aan Europese wetgeving. Dit kan resulteren in een gang naar het Europese Hof van Justitie. In ´t Veld: “De inbreukprocedures van de Commissie zijn een heel ander verhaal, en bovendien hebben de lidstaten, in casu minister Rosenthal, daar niets over te vertellen.” Schouw: “Rosenthal moet doen waar hij wél invloed op heeft: een EU-onderzoek instellen naar de grondrechtensituatie in Hongarije.”

Deel dit item: