Dit artikel van Thom de Graaf is eerder verschenen in het Eindhovens Dagblad

Thijs Woltgens, voormalig fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer, komt wel vaker met opmerkelijke gedachten, vindt Thom de Graaf. Zijn oproep voor een districtenstelsel om Tweede-Kamerleden te kiezen is uitstekend, alleen de argumentatie klopt niet.

De Limburgse PvdA-prominent Thijs Woltgens staat bekend als een vrijdenker die af en toe uit de bocht vliegt. Ooit opperde hij om Nederland maar als deelstaat aan Duitsland toe te voegen. Zeker, economisch en politiek mogen we sterk afhankelijk zijn van onze oosterburen, zijn 'oplossing' daarentegen ging elke fantasie te boven. Met Woltgens' onlangs in het Eindhovens Dagblad gepubliceerde bijdrage over het districtenstelsel is precies het omgekeerde aan de hand. Zijn oproep aan de PvdA voor een districtenstelsel is uitstekend, maar zijn redenering waarom dat nodig is, namelijk omdat D66 in het kabinet machteloos zou zijn, raakt kant noch wal. In zijn sterk ideologisch geladen artikel zegt hij dat D66 door zitting te nemen in dit kabinet heeft gekozen voor conservatisme; de prijs voor een partij zonder ideologie die zo speelbal wordt van politieke mode of begeerte naar macht. Proef ik hier een lichte rancune van een partijpoliticus die niet kan verkroppen dat zijn PvdA de verkiezingen won maar mede door eigen toedoen de formatie verloor? Hoe het ook zij, Woltgens ziet niets in de huidige coalitie, maar wil wel dat een voornemen - invoering van een districtenstelsel - wordt uitgevoerd. Hij denkt dat D66 dat niet voor elkaar krijgt omdat CDA en VVD de electoraal kleinere partner daar niet bij helpen. Is politiek alleen maar een cynische uitruil van belangen? Of is dat vooral de oude politiek waarmee Woltgens zoveel ervaring heeft? Feit is dat de meest voor de hand liggende regeringscombinatie van CDA en PvdA door onoverbrugbare tegenstellingen niet tot stand kwam. Voorzover dat iemand valt te verwijten, in ieder geval niet D66, dat daar niet bij was betrokken. Feit is ook dat D66 niet langer het monopolie heeft op streven naar democratische vernieuwingen. Voor de direct gekozen burgemeester heeft niet alleen D66 zich uitgesproken, maar ook de VVD-commissie Opstelten en de burgemeesters van de grootste steden. Inmiddels ook een CDA-commissie onder leiding van Wim Deetman heeft zich hierover gebogen. Zelfs in Woltgens eigen PvdA blijken partijleider Bos en voorzitter Koole nu meer te voelen voor directe verkiezing dan voor het officiele halfslachtige partijstandpunt van de door de gemeenteraad aangewezen burgemeester. Voor het kiesstelsel geldt hetzelfde. Al enige jaren wil het CDA een stelsel waarin kandidaten deels via districten worden gekozen. Dat vindt ook de PvdA blijkens eerdere standpunten een goed idee. Ook in de VVD zit beweging, niet omdat het moet van het regeerakkoord, maar omdat ook daar het denken over de kwaliteit van de representatieve democratie niet stilstaat. Hebben CDA en VVD dus, zoals Woltgens met typerende machtspolitieke reflexen veronderstelt, er alle belang bij de 'kroonjuwelen' van D66 zolang mogelijk in het vriesvak te laten liggen? Ik geloof het niet. Bovendien is in het regeringsakkoord duidelijk afgesproken dat binnen een jaar na aantreden de wetsvoorstellen terzake worden ingediend. Hoe het ook zij: als ik iets verafschuw, is het wel het cynische denken a la Woltgens dat al zolang de politiek hier vergiftigt. Niet alleen ik, maar ook heel veel kiezers willen gewoon dat gedaan wordt wat is afgesproken. Thom de Graaf (D66) is minister van Bestuurlijke Vernieuwing FOTO: Thijs Woltgens Foto Arnaud Nilwik

Meer over...

Deel dit item: