D66-voorzitter Alexander Pechtold sprak vandaag het congres van de Jonge Democraten toe: "Als D66 deelneemt aan kabinetsonderhandelingen gaat het om inhoud. Dan gaat het over investeren in de kenniseconomie, het onderwijs en wetenschap. Dan gaat het om de ecologie. Dan gaat D66 voor een generaal pardon voor asielzoekers die hier reeds langdurig in Nederland zijn, zoals Bert Bakker gisteren in Groningen aankondigde. En we zullen zeker ook wat van onze democratische kroonjuwelen veiligstellen. (...) Begin volgende week zal er duidelijkheid moeten zijn. D66 zal in elk geval verantwoording blijven afleggen, onderbouwd met concrete resultaten. Verantwoording, niet alleen naar de eigen leden.

Democraten, Jónge Democraten!

Hartelijk dank voor de uitnodiging om de dagopening te zijn op jullie congres, en dat op een zondagochtend ! Een uitnodiging die al weken geleden kwam en vooral bedoeld was om de visie te horen van de partijvoorzitter van D66 op de relatie D66 - JD. De actualiteit geeft mij echter de mogelijkheid om ook wat Haagse politiek naar Leeuwarden te halen.

D66 maakt roerige tijden mee en ook de JD laat stevig van zich horen want: D66 voert verkennende gesprekken met de VVD en het CDA over een mogelijke coalitie! Ik hoop dat jullie begrijpen dat ik de komende minuten een beetje op mijn woorden let, want je weet maar nooit_... Voor je het weet verstoor ík de chemie tussen Balkenende, Zalm en Boris Dittrich. En chemie tussen drie personen is per definitie al ingewikkelder dan tussen twee.

Maar het is verwonderlijk. De oorverdovende mediastilte tijdens de verkiezingscampagne heeft plaats gemaakt voor een waar mediacircus. De bijpraat-sessie met D66-leden in Groningen werd welhaast net zo goed bezocht door de pers, als door leden. Maar de onrust onder D66-ers en JD-ers over de huidige Haagse ontwikkelingen kan ik mij goed voorstellen, het is tenslotte een duivels dilemma. Ga je regeren met twee partijen die in het recente verleden een zeer rechts regeerakkoord sloten of ga je achter vier of vijf andere partijen oppositie voeren.

Voor alle duidelijkheid: D66 heeft verkennende gesprekken met CDA en VVD over regeringsdeelname nooit uitgesloten. Maar het Nederlandse zwart - wit denken slaat toe als mijn partij, na een beschamend mislukte formatiepoging tussen CDA en PvdA, dat gesprek aan gaat. Het heet gedraai, gezwalk, onduidelijkheid of zélfs kiezersbedrog. Maar wat is er mis met een verkennend gesprek, wat is er mis met bekijken wat je als partij concreet kunt realiseren van je politiek programma, wat is er mis als je nu eindelijk de inhoud op tafel wilt krijgen in plaats van de persoonlijke verhoudingen.

Elf weken vertraagden en verspilden CDA en PvdA: verkiezingen voor de Staten, Irak en uiteindelijk vage woorden over chemie en de oogopslag van Bos en Balkenende in plaats van concrete onderhandelings-resultaten. Een CDA-PvdA coalitie was ook onze eerste keus, maar ze hebben gewoon tijdgerekt én verspeeld: allebei!

Gisteren kreeg D66 advies uit onverwachte hoek: de Telegraaf. In het hoofdredactioneel commentaar werd heel juist geconstateerd dat ons land snel een nieuw kabinet moet krijgen. Denk maar aan de kwakkelende economie, stijgende werkloosheid en groeiende bezorgdheid over de stabiliteit van Nederland. En al helemaal onze positie in Europa. Eens, dit vraagt om een stabiel kabinet! Maar daaraan de conclusie verbinden dat we even mogen tekenen bij het kruisje rechtsonder, zonder onze eigen punten in te brengen, gaat mij veel te ver. Op z'n minst linksonder!

Als, en ik zeg dat met nadruk, als D66 deelneemt aan kabinetsonderhandelingen gaat het om inhoud. Dan gaat het over investeren in de kenniseconomie, het onderwijs en wetenschap. Dan gaat het om de ecologie. Dan gaat D66 voor een generaal pardon voor asielzoekers die hier reeds langdurig in Nederland zijn, zoals Bert Bakker gisteren in Groningen aankondigde. En we zullen zeker ook wat van onze democratische kroonjuwelen (of kreunjuwelen) veiligstellen.

Het verkiezingsprogramma van D66 is voor ons uitgangspunt. Daar zal de fractie op worden afgerekend. D66 gaat niet in een regering omdat "iemand het moet doen" of het veelgehoorde "landsbelang". Ik weet dat het tussen Pasen en Pinksteren gebruikelijk is, maar opofferingsgezind zijn wij zeer zeker niet. Inhoudelijke punten, concrete afspraken én een duidelijk smoel -lees smoelen- in het kabinet en anders zoeken ze maar een ander!

Gisteren was de eerste van twee bijpraatsessies met leden over de stand van zaken. De bijeenkomst was kritisch, inhoudelijk sterk maar wel constructief. Er werd geen veto uit gesproken tegen onderhandelingen. Dat is hoe het werkt in een volwassen politieke partij. Indien we gaan onderhandelen dan zal er een congres komen nadat er overeenstemming is op de inhoud.

Ik vind het vervelend om te praten over eventueel andere coalitiepartners van CDA en VVD, maar zolang ze niet gekozen hebben is het wel aanlokkelijk. Eén ding is zeker: met de ChristenUnie in het kabinet gaat de mode deze zomer tot ver over de knie, maar met de SGP ben ik bang dat we zelfs weer in klederdracht moeten.

Begin volgende week zal er duidelijkheid moeten zijn. D66 zal in elk geval verantwoording blijven afleggen, onderbouwd met concrete resultaten. Verantwoording, niet alleen naar de eigen leden.

Van een andere orde, maar wel een belangrijk onderwerp is de verhouding tussen de Jonge Democraten en die andere, Oude, Democraten van D66. De oorspronkelijke reden van mijn komst. De afgelopen tijd heb ik regelmatig jullie website bekeken en het viel me op dat daar veelvuldig is gesproken over de verhouding met D66. Sommige pleitten daarbij voor samenvoeging van de JD met D66, met andere woorden een soort van CDJA of JS worden, anderen zijn hier mordicus tegen.

Om een onwaarheid uit de internetlucht te halen: Nee, er is geen verzoek van het D66-bestuur aan dat van de JD om de officiële D66-jongerenafdeling te worden. Sterker noch, als de JD daartoe zelf een verzoek doet, stem ik tegen.

Ik zit niet te wachten op een volgzame jongerenafdeling. Houdt vast aan de rol van de onafhankelijke luis in de pels. Het afgelopen jaar is eens te meer gebleken dat de JD exact weet hoe zij met D66 moet omgaan. Onder leiding van Jasper Hörmann roerde de JD zich stevig in het vernieuwingsdebat, sterker nog zij zwengelde deze aan. Prima! Het huidige JD-bestuur houdt de partij ook scherp. Meer passie, meer pit en meer politiek debat dat zijn de kernbegrippen die de JD D66 continue voorhoudt. Houdt dit vol, en voorzitterskandidaten: zie dit als een opdracht.

Dit positieve gevoel neemt niet weg dat de JD en D66 een moeizame geschiedenis hebben. Lang waren we als D66 niet happig op een jongerenorganisatie. Met argumenten als "D66 is zelf een jongerenorganisatie" of "We zijn een beweging, geen partij" werd een dergelijke discussie monddood gemaakt. Tot 1986. Een groep jonge D66'ers trok de stoute schoenen aan en richtte de Jonge Democraten op. Geen onderdeel van de partij, maar wel gelieerd. Al snel bleek de meerwaarde van de JD. Eén van jullie eerste voorzitters sloot het Paarse jongerenakkoord, een akkoord tussen JOVD, JS en JD. Zo stonden de Jonge Democraten aan de basis van Paars.

Terug naar de JD-website. Op het forum werd er terechte kritiek geleverd: er is binnen D66 te weinig oog voor politiek talent. En ja, de lijst met JD-ers die nu op landelijk niveau actief zijn, is inderdaad te kort. Natuurlijk is Boris van der Ham tegenwoordig D66-Kamerlid, natuurlijk is Erik van Buiten voorzitter van de programmacommissie. Maar er is zo veel meer talent dat te weinig benut wordt. Ik zie het daarom als een opdracht om aan het eind van mijn partijvoorzitterschap deze lijst een stuk langer te hebben gemaakt. De JD is de basis waarop D66 kan groeien.

Ik hoop dan ook dat jullie blijven groeien. Ik ben er trots op dat ook in mijn eigen afdeling Leiden weer een JD-afdeling is opgericht.

Jonge democraten, ik wens jullie een mooie tweede congresdag en voor de toekomst:

Hou ons scherp, hou mij scherp !

Meer over...

Deel dit item: