Dit artikel is geschreven door Ursie Lambrechts

Het vmbo-onderwijs kampt met problemen, maar die worden niet opgelost door de mavo af te schaffen, betoogt Ursie Lambrechts.

In de Volkskrant (Forum, 26 november) pleit Roel Augusteijn wederom voor het afschaffen van de mavo om het vmbo te redden.

Er is veel mis met het vmbo, maar de veronderstelling dat het vooral om een imagoprobleem gaat dat het beste wordt opgelost door de mavo af te schaffen, berust op een ernstige misvatting die niet onweersproken mag blijven.

De mavo's die geen onderdeel zijn van het vmbo zijn populair. In plaats van goed te kijken naar de oorzaak van die groeiende belangstelling, veroordeelt Augusteijn die keuze. Ouders zouden niet weten wat goed is voor hun kinderen. De voorkeur voor de mavo zou elitair zijn van ouders die hun kinderen liever ongelukkig op de mavo zien dan gelukkig op het vmbo.

Met als klap op de vuurpijl het impliciete verwijt dat het eigenlijk de schuld van deze ouders is dat het vmbo in problemen verkeert. Op hun kinderen rust nu de dure plicht het niveau en het imago van het vmbo op te vijzelen.

De vraag dringt zich op: wat moet hier eigenlijk gered worden, de structuur van het vmbo of de leerling? Als het waar is dat het gros van de leerlingen niet voor het vmbo kiest zolang er nog ergens een zelfstandige mavo of scholengemeenschap met mavo in de buurt is, is dat een slecht teken, maar het verrast niet.

Uit onderzoek bleek al eerder dat het vmbo gestart is terwijl een groot aantal scholen er niet of onvoldoende klaar voor was. Op de helft van de scholen was bij de start voor een of meer vakken geen geschikte methode voorhanden. Bovendien ging de totstandkoming van vmbo's gepaard met een ware fusiegolf, vbo met mavo en met Lom/mlk. Grote leerfabrieken waar leraren, leerlingen en ouders niet op zitten te wachten.

Net als de tweede fase voortgezet onderwijs, heeft het vmbo last van overladen en veel te theoretische examenprogramma's. Drie jaar geleden noemde de Onderwijsraad deze examenprogramma's 'onuitvoerbaar'.

Het is ongetwijfeld waar dat matige leerlingen zich optrekken aan betere leerlingen en dat het daarom wenselijk is leerlingen van verschillende niveaus in het vmbo te hebben. Maar is dat voldoende om de mavo af te schaffen en deze leerlingen te dwingen zich aan te sluiten bij het vmbo? Met welk recht zeggen we dat andere vmbo-leerlingen zich aan deze mavo-leerlingen moeten optrekken, terwijl we de mavo-leerlingen het recht ontzeggen zich aan havo- en vwo-leerlingen op te trekken?

Dat de mavo/theoretische leerweg de enige leerweg is die goed aansluit op het mbo, geeft bovendien een vertekend beeld. Het suggereert dat onder mavo-leerlingen meer drop-outs en minder doorstromers zouden zijn. Het tegendeel is waar. Negentig procent van de mavo leerlingen stroomt met succes door naar vervolgonderwijs. Het vmbo haalt dat met 60 procent op geen stukken na.

Wel is het juist dat nog steeds zo'n 10 procent van de mavo-leerlingen doorstroomt naar het havo in plaats van naar het mbo. Maar is dat een probleem? Ongetwijfeld vinden ouders het geruststellend die optie open te houden. Niet lang geleden werd deze vorm van doorstromen nog een 'gulden route' genoemd.

Waarom is er geen enkele erkenning voor de mogelijkheid dat er ook mavo-kinderen zijn die een meer theoretische belangstelling hebben? De mavo afschaffen lost de problemen van het vmbo niet op. In plaats van leerlingen te ontzeggen voor de mavo te kiezen, moeten de gebreken van het vmbo zelf worden aangepakt.

Dat betekent scholen beter toerusten. Minder overladen eindexamenprogramma's. De basisberoepsgerichte leerweg minder theoretisch maken, weer meerdere niveau's invoeren. De doorstroming naar het mbo waarborgen zorgenn voor kleinschalige opvang. Versterking van het vmbo, zal eerder het imago verbeteren en ouders overtuigen dan het hanteren van de botte bijl door hun kinderen de mavo te ontzeggen.

Meer over...

Deel dit item: