Nederland is één van de beste plekken ter wereld om te leven en te werken. De kracht van de Nederlandse economie ligt al sinds de Gouden Eeuw buiten onze landsgrenzen. Wij verdienen het grootste deel van onze welvaart in het buitenland. D66 kijkt met vertrouwen en een open blik naar de wereld. Omdat we door ons verleden weten dat daar de kansen liggen voor de toekomst. Nederland moet in 2020 nog steeds tot de beste economieën van de wereld behoren. De kans ons te onderscheiden ligt daarbij in kennis en innovatie. Door de stilstand van de afgelopen jaren zakken we weg uit de internationale kopgroep. Dat moet anders. Geen middelmaat, maar een toppositie op het gebied van kennis en innovatie.

Een open economie vraagt ook om een flexibele arbeidsmarkt met gelijke kansen voor iedereen. Een arbeidsmarkt waar je een leven lang meedoet. Dat is van groot belang voor ieders persoonlijke ontwikkeling. Want werk is integratie, werk is emancipatie, werk is zelfstandigheid. Werk moet maximaal gestimuleerd worden, dus werk moet lonen.

Solide overheidsfinanciën vormen een voorwaarde voor economische ontwikkeling. We moeten de lasten van de crisis eerlijk verdelen over verschillende generaties. D66 streeft naar een duurzame en dus toekomstbestendige economie. Dit betekent ook dat mensen zich bewust worden van de werkelijke kosten van economische activiteiten voor ons milieu en onze leefomgeving. Vergroening van het belastingstelsel zorgt ervoor dat de vervuiler betaalt.

Nederland staat voor een moeilijke opgave. We kampen met een enorme staatsschuld en met een jaarlijks tekort op de begroting: de Nederlandse staat geeft ruim 30 miljard meer uit dan zij binnenkrijgt. Bovendien zullen de kosten voor AOW en zorg de komende jaren fors stijgen, terwijl de aardgas-inkomsten geleidelijk wegvallen. Daarbij hebben de afgelopen drie jaren van besluiteloosheid ons land stil gezet. De durf en ambitie om problemen echt aan te pakken ontbraken, terwijl juist nu hervormingen nodig zijn om ons land weerbaar te maken in een veranderende wereld. Andere landen ontwikkelen zich razendsnel. In India studeren nu jaarlijks meer jongeren af aan universiteiten dan in heel Europa. China is een economische wereldmacht geworden en transformeert zich naar kennisland. De Verenigde Staten, en dichterbij huis landen als Duitsland en Denemarken, investeren structureel meer in kennis en onderwijs.

Nederland kan niet achterblijven, urgentie is geboden. D66 werkt langs drie lijnen: investeren, hervormen en bezuinigen. De overheidsfinanciën moeten binnen twee kabinetsperiodes weer op orde zijn. Dat vraagt om duidelijke keuzes. En dat biedt kansen. Kansen om het nu echt anders te gaan doen. Kansen om Nederland weer in z´n vooruit te zetten. Kansen om onze economie duurzaam te vernieuwen en onze arbeidsmarkt en woningmarkt te hervormen. Kansen om het vertrouwen in de financiële sector te herstellen. Kansen om met investeringen in kennis en onderwijs ons potentieel beter te benutten en daarmee onze positie in de wereld te verbeteren.

In die wereld staat voor D66 het individu centraal. De mens is en blijft de basis van onze economie. Hij of zij werkt, woont, onderneemt en consumeert. D66 gelooft in de creativiteit en vindingrijkheid van mensen en bedrijven, en meent dat de overheid zoveel mogelijk ruimte moet bieden voor eigen verantwoordelijkheid en keuzes. Uitgaan van de kracht van het individu beperkt zich niet tot het hier en nu. D66 streeft naar een maatschappelijke consensus tussen werkgevers, werknemers en andere belanghebbenden. Wederkerigheid, gedeelde waarden en waardecreatie staan centraal. Met goede arbeidsverhoudingen tussen werkgevers en vakbonden en met respect voor belangen die de individuele ondernemingen overstijgen.

Wij hebben de dure plicht de potentiële kracht van volgende generaties niet bij voorbaat al te verzwakken. Wanneer we de staatsschuld niet verantwoord terugbrengen, wanneer we de begroting niet op orde brengen, wanneer we de vastgelopen systemen op arbeidsmarkt en woningmarkt niet hervormen, zullen onze kinderen en kleinkinderen op de blaren moeten zitten.

Uitgaan van de kracht van het individu betekent ook een beperkte rol voor de overheid, juist om dat individu alle ruimte te geven. D66 staat voor een overheid die presteert op haar kerntaken, zoals het reguleren van markten. Voor D66 geldt dat goed functionerende markten nog altijd de belangrijkste randvoorwaarden vormen voor een vitale, toekomstbestendige economie. Een sterke markt vraagt om een sterke overheid die heldere voorwaarden schept en daadkrachtig toezicht houdt. De vraag is niet of er meer marktwerking of juist meer overheidsingrijpen nodig is, maar vooral wanneer wel en wanneer niet.