Voorzitter,

wat goed dat wij de afgelopen jaren aan de splitsing van de enegiebedrijven hebben gewerkt. Dat zien wij nu weer. Dat is goed, want netwerken blijven zodoende in handen van de overheid. Elektriciteitsbedrijven binnen Europa worden sterke spelers die voor een redelijke prijs energie kunnen leveren, maar de netwerken blijven in handen van de overheid. De voorzieningszekerheid wordt op deze wijze gewaarborgd en een sterke groep aan internationale bedrijven kan in ruime mate investeren in de ontwikkeling van onder andere duurzame energie.

Partijen die verlangen naar een verleden met staatsbedrijven die elektriciteit leveren, vergeten een paar historische feiten: elektriciteit was in Nederland altijd duurder dan in andere Europese landen, zoals Duitsland. Heel vaak hebben wij duurzame energie uit het buitenland gehaald. Denk aan de groene stroom uit Noorwegen.

De energiemarkt is niet nationaal van aard; zie de effecten van het conflict tussen Rusland en Oekraïne op de rest van Europa. Voor de transitie naar een duurzame energievoorziening is het juist belangrijk om op Europees niveau samen te werken. De verkoop van Essent-aandelen, mogelijk aan RWE, volgt uit dat scenario. Daarover zijn wij op zichzelf niet negatief. Dat neemt niet weg dat er vragen bij ons leven en dat er zorgen zijn.

Kan de overname plaatsvinden binnen het stadium waarin de splitsing van Essent zich nu bevindt? Die is immers nog niet goedgekeurd door de minister en de NMa. En RWE zelf is bij lange na nog niet gesplitst. Voor D66 is het van belang dat RWE pas als gesplitst bedrijf Essent overneemt, of daar in ieder geval onomkeerbare stappen voor heeft genomen. Er moet een gelijk speelveld zijn in Europa. De minister moet zich daar keihard voor maken in Europa.

Op het RTL-journaal heeft de minister van EZ iets gezegd over de kerncentrale Borssele. Vanwege formele redenen kan die waarschijnlijk niet eens worden verkocht. Kan de minister daarover wat meer duidelijkheid geven? Wat vindt zij van die formele onmogelijkheid? Wil zij die bestrijden, is zij het daarmee eens of legt zij zich daar gewoonweg bij neer?

Hoe zorgen wij ervoor dat, nu het zwaartepunt van RWE in Duitsland ligt -- dat is nu eenmaal het geval -- de kennisinfrastructuur voor duurzame energie van Essent in Nederland niet naar Duitsland verdwijnt? Hoe zorgen wij ervoor dat die kennisinfrastructuur in Nederland kan blijven?

Na de verkoop blijven separate netwerkbedrijven over. Hoe gezond zijn die in financieel opzicht? Hoeveel schulden zijn er in deze rechtspersoon "gestopt"? Het is immers niet ongebruikelijk om achterblijvende bedrijfsonderdelen vol te proppen met schulden, zodat er geen investeringen meer kunnen worden gedaan en er later geld bij moet. Dan zou dat bedrag van 9 mld. al snel een sigaar uit eigen doos zijn. Is het niet goed om dit probleem aan de Algemene Rekenkamer voor te leggen om daarnaar onderzoek te laten doen?

De opbrengsten van de verkochte bedrijven zullen aangewend worden. Sterker nog, verschillende overheden hebben al uitgewerkte bestedingsplannen klaarliggen. Hoe gaan zij daarmee om? Kan dat zomaar met het oog op het verlies van toekomstige dividendinkomsten?

Tot slot kom ik op de prijs. Ik hoop dat er goede bankiers onder de verkopers zijn die beoordelen of de prijs die straks ontvangen wordt, goed is. Je zou zeggen dat dit voor bijna geen enkel bedrijf een goed moment is om zichzelf te verkopen. De waarderingen zijn op dit moment namelijk heel laag. Het is een veeg teken dat de koers van RWE niet of amper op het bod gereageerd heeft. Dat geeft aan dat de aandeelhouders van RWE denken dat dit een goede deal voor hen is. Over het algemeen betekent dit dat het voor Essent een wat minder goede deal zal zijn. Is dat ook de redenering van de minister?